AFRİKA TEMİZLENİYOR, YA TÜRKİYE?

Senegal Başbakanı Ousmane Sonko, ülkede konuşlu tüm yabancı askerî personelin temmuz ayı sonuna kadar Senegal’den ayrılması gerektiğini açıkladı.

Sahel ülkesinde sadece bir avuç Fransız askeri kaldı, onlar da yakında ayrılacak. Başbakan Sonko’nun yabancı güçlere karşı ilkesel tutumunu sergileyen mesaj, aynı zamanda benzer sorunlarla mücadele eden bölge ülkelerine de yönelik.

Senegal’de hâlihazırda bulunan tek yabancı askerî güç, 2012 tarihli bir savunma ortaklığı anlaşması çerçevesinde faaliyet gösteren Fransız birlikleri. Kademeli geri çekilme kapsamında, Fransa 15 Mayıs’ta Dakar’daki Arka Amiral Protet deniz üssünün kontrolünü resmî olarak Senegal makamlarına devretti. Bu gelişme, mart ayında Marshall ve Saint-Exupéry tesislerinin devrini izliyor. Geriye kalan üslerin de benzer şekilde aşamalı olarak teslim edilmesi planlanıyor.

MESAJ TÜM İLGİLİLERE

Sonko, salı günü Burkina Faso’nun ulusal kanalı RTB’ye verdiği röportajda, kendi yönetimlerinin yaklaşık bir yıl önce iktidara gelmesinden bu yana ulusal egemenliği pekiştirmek adına çeşitli adımlar attığını belirtti. “Senegal’de askerî üssü bulunan tüm ülkelere, tamamen geri çekilmelerini talep ettiğimizi bildirdik. Artık Senegal topraklarında yabancı askerî üs kalmayacak.” dedi.

Başbakana göre çekilme süreci şimdiden başlamış durumda. Röportajdan yalnızca iki gün önce bir yabancı askerî üssün boşaltıldığını doğrulayan Sonko, bir diğer üssün de Temmuz sonuna kadar teslim edileceğini kaydetti.

Sonko bu adımı egemenlik hakkının olağan bir tezahürü olarak nitelendirdi ve şu ifadeyi kullandı:

“Ulusal bir ordumuz, savunma ve güvenlik kuvvetlerimiz var. Kendi güvenliğimizi sağlayabilecek kapasitede olduğumuzu düşünüyoruz.”

Ayrıca diğer Afrika ülkelerine de kendi kaderleri üzerinde daha fazla söz sahibi olma çağrısında bulundu.

İLKESEL BİR TUTUM BEYANI

Afrikalı gözlemcilere göre Sonko’nun ülkede yalnızca Fransız birlikleri bulunmasına rağmen “tüm ülkeleri” kapsayan bir açıklama yapması, olası başka ülke ya da uluslararası askerî temsilcilere yönelik ilkesel bir tutum beyanı niteliğinde. Bu ifadeyle, gelecekte yapılabilecek herhangi bir anlaşma ya da askerî işbirliği girişimine de şimdiden kapı kapatılmak isteniyor.

Röportajın, Fransız birliklerini ülkeden çıkaran bir başka ülke olan Burkina Faso’nun devlet televizyonuna verilmiş olması ise, Sonko’nun mesajının yalnızca iç kamuoyuna değil, benzer sorunlarla mücadele eden bölge ülkelerine de yönelik olduğu şeklinde yorumlanıyor.

FRANSA’DAN KÖKTEN KOPUŞ

Kasım 2023’te Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye, Fransız askerî varlığını ulusal egemenlikle “bağdaşmaz” olarak nitelendirmişti. Yeni seçilen yönetim, ülkedeki Fransız askerî etkisini azaltma konusunda kararlı bir tutum sergiliyor.

Son yıllarda Burkina Faso, Mali ve Nijer gibi Sahel ülkeleri de Fransa ile tüm askerî bağlarını koparmış durumda. Bu ülkeler, Fransız öncülüğündeki terörle mücadele çabalarından duydukları memnuniyetsizlikleri ve alternatif ortaklara yönelme isteklerini gerekçe göstermişti.

YA TÜRKİYE?

Aydınlık’ın bu haberinden sonra gelelim meselenin bam teline: Afrika emperyalist işgâl üslerinden temizleniyor. Ama Türkiye’deki işgâl üslerini kimse ağzına almaya cesarete edememekte. Diğer yandan, kendilerini işgâlden temizleyen bu ülkelere silâh satıyoruz, İHA satıyoruz diye övünüyoruz. Yani, onlara satabiliyoruz, onlar bu silâhlardan cesaret bulabiliyor ama biz bu silâhları üretirken, ülkemizdeki işgâl üslerine ses edemiyoruz…

Sebep?

Silâh âlettir ve âletler de kullanana hizmet eder.

Yani öncelik silâhta değil, öncelik bağımsızlık isteğinde, arzusunda, iradesinde… Böyle bir irade gösterebilecek durumda değilsen, istediğin kadar üret. O ürettiklerin de sana değil, sana ürettiren işgâlciye yarar.

Öz yurdunda parya olduğunu idrak etmek, kurtuluşun ilk adımıdır.