ZAHİRDE BİRBİRİNE ZIT GÖRÜNEN AMA ESASTA BİR OLANLAR

Selim Gürselgil

Birbirine zıt görünen iki bilgi vardır ki, onları bir araya getiren ve birlikte kavrayan çok azdır. Bir kısmı birini kabûl, ötekini reddeder. Diğer bir kısmı ötekini kabûl edip berikini reddeder. Oysa her ikisini de kabûl ve tasdik etmek, mutluluk sebebidir.

Birbirine hasım görünümlü iki kral vardır. Birinin Hanya dediğine öbürü Konya der. Birinin tebası ile öbürünün müntesipleri Hanya mı, Konya mı diye birbirini yer. Oysa ne Hanya’dır, ne Konya’dır. Her iki taraf tek bir hakikatte topludur ki, o da şudur:

Bu iki kraldan ikisi de yabanci güçler tarafından teşvik edilmiş, himaye görmüş, yardım almış, her ikisi de bu sayede tahta çıkmışlardır. Onları birleştiren çizgi işte budur. Bu çizgi üzerinde onlar tahtın kudretini şahsî servet ve şatafatları yolunda kullanmakta da birbirlerine uymuşlardır.

Aralarındaki çekişme lafız seviyesinde kalıp hakikat seviyesine çıkmamıştır.

İşte bu çelişik görünümlü gerçeği bir bütün olarak kavramak ancak diyalektikcilerin sanatıdır. İnsanların çoğu Aristo mantığıyla düşünür. Daha çoğunun hiçbir mantık kaygusu yoktur.

Diyalektikçiler ise zıtların birliğini bilirler ve onunla en üstün hakikatlere ererler. Bu aynı zamanda büyük mutasavvıfların yoludur. Hatta onlar bu sanatın erişilmez pirleridir.

Bu iki kralın kim olduğu (hüviyeti) lüzûmsuzdur. Faraza I. Ramses ile II. Ramses! Önemli olan hüviyet değil mahiyettir. Hakikat ondadır.