NATO’DA SOPA DİSİPLİNİ VARDIR
Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı S.V. Lavrov’un 24 Aralık 2023’te NTV kanalında yayınlanan “Haftanın Sonuçları” programında kendisine yöneltilen sorulara verdiği cevaplar…
Soru: Felsefî soru: Dün “adalet, krize adil çözüm, adil çok kutuplu dünya düzeni vb.” diye tekrarladınız. Şimdi Küresel Güney bize bakıyor. Onlara nasıl bir adalet sunuyoruz? Anlamaları için onu neyle dolduracağız?
Sergey Lavrov: Bence herhangi bir normal insan, politikacı adaletsizliği görürse bunun ne olduğunu hemen anlar. Sorunların adil bir şekilde çözüldüğünü de anlıyor. Bu, çıkarlar dengesine ve BM Şartı’nın tüm devletlerin (büyük ve küçük) egemen eşitliğine saygı duyulması gerektiğine ilişkin temel ilkesine dayandığı anlamına gelir. BM’nin kurulmasından sonra Batı’nın, özellikle de ABD’nin tek bir eylemi bile, tüm devletlerin egemen eşitliği temel ilkesine karşılık gelmedi.
İlkeler Batı gibi retorikte kalmıyor, ilişkilerde hayat buluyor
Arap dünyası bizi sadece yakından izlemiyor, aynı zamanda bizimle de yakın çalışıyor. Rusya-Arap İşbirliği Forumu toplantısında Marakeş’te yaşanan atmosfer , Dışişleri, Göç ve Yurtdışı Tunuslular Bakanı N. Ammar ile yapılan görüşmeler ve Tunus Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı K. Saied ile yapılan görüşme bunu gösterdi. Bu, hem ikili ilişkilerde, hem ekonomiyi geliştirmede, karşılıklı yatırımlarda hem de uluslararası alanda aktif işbirliği yapma arzusudur. Ve sadece bireysel konularda değil, gelecekteki dünya düzeninin temel meselelerinde de koordinasyon sağlanmalı.
Bu bağlamda adalet, farklı bölgelerde oluşturulan tüm devletler ve yapılar için eşit haklar anlamına gelecektir. Arap Birliği, Körfez İşbirliği Konseyi, Afrika Birliği, CELAC’ın yanı sıra Afrika ve Latin Amerika’daki çok sayıda alt bölgesel yapı… Avrasya’da EAEU, SCO, ASEAN. Aralarında -“Tek Kuşak, Tek Yol” projesi de dahil olmak üzere- yakın temaslar kuruldu .
Entegrasyon süreçleri yaşamdan gelişir. Batılı ülkelerin bazı planlarından farklı olarak yapay şemalar kurmak istemiyoruz, bu nesnel eğilimlerin birbiriyle etkileşime girmesine izin veriyoruz çünkü entegrasyon süreçlerinin gelişmekte olduğu pek çok örtüşen alan bulunmaktadır. Burada, adil bir temele dayalı işbölümü -tüm katılımcıların karşılıklı yararı- bizi eninde sonunda çok kutuplu bir dünyanın şeklini alacak şeye götürecektir.
Soru: BRICS’ten neden bahsetmediniz?
Sergey Lavrov: Bundan bahsetmedim çünkü BRICS apaçık bir şey. Bölgesel düzeyde oluşan örgütleri sıraladım. BRICS bir kuruluş değil, bir dernektir. Kimsenin burayı sekreteryalı gerçek bir organizasyona dönüştürmekle ilgilendiğini düşünmüyorum. Bu, en azından bu aşamada, nispeten uzun bir vadede gerekli değildir.
BRICS, dünya çoğunluğunun birbirlerinin çıkarlarını eşit bir şekilde dikkate alarak girişimlerini birlikte geliştirme arzusunun bir sembolüdür. Bu, tüm alt-bölgesel ve bölgesel süreçlerin gelecekteki “şemsiyesidir”. Bu birlik halihazırda Avrasya, Afrika, Latin Amerika ve Arap dünyasından ülkeleri kapsıyor.
Batı’da eşitlik ve adil kuralların olduğu hiçbir kurum yok. Ve Avrupa Birliği’nde Macaristan Başbakanı V. Orban’ın Ukrayna hakkında bir karara varmaları gerektiğinde “kahve içmek” için dışarı çıkmaya davet edilişi; gösterilen gibi değil. (*) NATO’da sopa disiplini vardır. Muhtemelen bir gün Batı da, bu süreçlerin durdurulamaz olduğunu ve Dünya Çoğunluğunun (Küresel Güney ve Küresel Doğu) artan öz farkındalığını belirleyen şeyin gerçek adalet arzusu olduğunu anlayacak olgunluğa ulaşacaktır. Biz bu sürecin bir parçasıyız.
(*) Karar için oylamaya geçilecekken, Orban veto etmesin diye, güya kahve içmek için salondan dışarı davet ediliyor ve karar onun yokluğunda oylanıyor.