KÖTÜLÜKLERİN BAŞI KAPİTALİZM – 2
Selim Gürselgil
Bu bir müsvedde kapitalizmdir, kapitalizmin yerel bir karikatürüdür. Hem reel kapitalizmin tüm kötülüklerini içinde taşır, hem ona soysuzlaşmış örnekler ilave eder. Ekstra bir kötülük barındırır.
Fakat bundan kurtulmak, hiç olmazsa aşırılıklarını törpülemek sanıldığı kadar zor değildir. Bunun için öncelikle bir iradeye ihtiyaç vardır; bu kurtarıcı irade, kendi kurtuluş programını ve onun teknik tafsilatını meydana getirebilir.
Her devirde halkını zulümden ve esaretten kurtaran kimselere kahraman denir. Ve onlar çağlar boyunca halklarından saygı görürler. Bazen ilâhlaştırılırlar. Fakat günümüz kahramanlar bakımından çoraktır. Halkını bir esaretten kurtarmak, mevcut siyaset anlayışıyla bağdaşmaz. Vaziyeti idare edene siyasî derler.
Zira ilkin siyasetle sermaye arasındaki çarpık ilişkinin ortadan kaldırılması gerekir. Siyaset bir zenginleşme aracı olmaktan çıkarılmalıdır. Bu bir nevi zinadır. Gerekirse mv’ler asgarî ücrete talim etmelidir. Belediyeler ve bakanlıklardaki tüm ihaleler, bilgisayar sistemiyle yapılmalı, siyasîler ve yakınları hiçbir şekilde ekonominin içinde olmamalıdır.
Ardından sermayeye yönelik bütün imtiyazlar ortadan kaldırılmalıdır. Vergi affı, sigorta primi affı, devlete borçlarının silinmesi vs. Devlete, çalışanlarına ve alacaklılarına ödemelerini yapamayanların derhal malı müsadere edilmeli ve idaresi kayyıma devredilmelidir.
Faiz bir yatırım ve kazanç yolu olmaktan çıkarılmalıdır. Ne bankalar, ne şirketler, ne de kişiler faizden kazanç sağlayamamalıdır. Borç vermek ve almak, ancak enflasyona karşı korunma yöntemleriyle sınırlandırılmalıdır. Yatırım sadece menkûl kıymetlere yönelik olmalıdır.
İthalat kısıtlanmalıdır. Ülkede üretilebilen ve yapılabilen hiçbir şeyin ithalatına izin verilmemelidir, ancak imalâtı teşvik edilmelidir. Toprağa ve hayvana yatırım ve işçilik, sanayi yatırımı ve işçiliği, teknoloji yatırımı ve işçiliği devlet himayesi altında en yüksek kazanç usulleri kılınmalıdır. Üretimden ve hizmetten doğan emeklilik de üreticilik kadar kıymetlendirilmelidir.
Tabiî ki bir kurtuluş programının hiçbir kargaşaya yol açmadan uygulanabilmesi, uzmanlık çalışması gerektirir. Fakat kurtuluş iradesi için hiçbir uzmanlığa ihtiyaç yoktur. Bir miktar kahraman mizacı, az buçuk ruh yüceliği, asgarî mikyasta ahlâk, biraz vatanseverlik, bir milleti karanlıktan aydınlığa çıkarmağa yeter.