NATO YETMEDİ, AB’DE KARADENİZ’E GÖZ DİKTİ
Cem GÜRDENİZ
Yıllardır uyarıyoruz. NATO’nun Karadeniz’de sürekli bir deniz harekâtı kimliğiyle varlık göstermesi Montrö’nün ruhuna aykırıdır. Şimdi aynı tehlike AB bayrağı altında karşımıza çıkarılıyor.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan zaten müşterek mayın karşı tedbirleri harekâtı yürütüyor. Karadeniz Uyumu Harekâtı gibi bölgesel güvenlik mekanizmaları da mevcut. Yeni bir AB harekâtına ihtiyaç yoktur.
Türkiye’nin NATO’ya verdiği tavizler, Boğazlar bölgesinde yeni NATO komuta yapılanmalarına gösterilen müsamaha, bugün AB’nin operatif varlık arayışına zemin hazırlamıştır. NATO kimliğine kapıyı açarsanız, yarın AB kimliğine itiraz etmekte zorlanırsınız.
Bugün Montrö’nün 19. maddesi savaşan tarafların savaş gemilerinin geçişini sınırlıyor. Yarın barış döneminde AB üyesi kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemileri 21 günlük kalış süresini kullanarak kurumsallaşmış bir harekâtın parçası olabilir.
Bu durum Karadeniz’de Türkiye’nin dengeleyici ve koruyucu rolünü zayıflatırken Rusya ile ilişkilerimizi tehlikeye atar, aktif tarafsızlığımızı daha da gölgeler.
Karadeniz ne NATO’nun ne de AB’nin iç denizidir. Türkiye, Montrö’nün lafını ve ruhunu, kıyıdaşların önceliğini ve Karadeniz’deki stratejik dengeyi korumak için AB’nin bu girişimine her düzeyde karşı çıkmalıdır.