NATO DA GİDECEK

Igor MOLOTOV

Kuzey Atlantik İttifakı’nın kaçınılmaz dağılması üzerine

Necef… Projektörlerin ışığı, kara ve ağır gökyüzünü yarıyor. Orta boylu bir adam olan Hasan, gökyüzünde Amerikan «kuşlarını» gözlüyor. Üzerindeki mavi boya temmuz güneşinde dökülmüş ahşap platformun üzerinde bir makineli tüfek duruyor. Son bir saat içinde, birkaç kez farlarını kapatmış halde seferberlik güçlerine bağlı fedailer geçti. Hasan, bir kez daha dikkatle karanlık gökyüzüne bakıyor, içini çekiyor ve eliyle bizi akşam yemeğine davet ediyor.

— “Bunun ne olduğunu biliyor musun?” diye insansız hava aracının kuyruk kısmını uzatıyor. Bu ABD’nin «Raven» adlı İHA’sından bir parça. Ve ekliyor: “Sam Amca’nın gözleri.”

Hasan’ın düşürdükleri «kuşlarla» ne kadar gurur duyduğu yüzünden belli oluyor. Iraklılar, NATO’nun başlıca ülkesi ve müttefikleriyle girdikleri karşı karşıya gelişte ağır bedeller ödediler. Farklı silâhlar, farklı ekonomik kaynaklar, farklı koşullar… Fedâîler, son teknolojiyle donatılmış işgâlcilerle girdikleri yerel çatışmalarda zafer kazanmayı başardıklarında, bu değerli bir zafer sayılıyordu. Sonrasında kendileri de modern savaş araçlarına hâkim oldular ve Amerikalıları eşyalarını toplayıp Iowa ve Indiana’nın mısır tarlalarına dönmeye zorladılar.

Amerikan işgâli uzun süre mutlak ve tartışılmaz bir değişmez gibi görünüyordu. Ve birdenbire her şey çöktü. Necef, Felluce ve Bağdat sokaklarında artık çocuklar gülümsüyor.

— “Bam!” Hasan ellerini birbirine vuruyor: “Ve Sam Amca yok.”

Gülüyoruz.

ABD’nin en büyük askerî eseri olan Kuzey Atlantik İttifakı da yakın zamana kadar yekpare bir yapı olarak görülüyordu. Daha birkaç yıl önce NATO’nun karargâhında şampanyalar patlatılıyor, zafer kutlanıyordu: Şaka değil, tam iki ülke (Finlandiya ve İsveç) örgüte katılıyordu. 2023 baharıydı. Sıska bir çöpü andıran Stoltenberg, Moskova’nın «stratejik yenilgisinden» söz ediyordu. NATO’nun yalnızca durmakla kalmadığını, Rusya sınırı boyunca bin kilometre boyunca genişlediğini anlatıyordu.

Ve işte 2026 yılı geldi. Karargâhtaki sevinç biraz azaldı. NATO ülkelerinin silâh ve uzman gönderdiği Ukrayna’da işler yolunda gitmedi. ABD, Basra Körfezi’nin çetin sularına saplandı. Daha dün ittifaka kabul edilen Finlandiya, şimdiden Rusya ile diyalog çağrısı yapıyor. Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb çağrıda bulunuyor. Hatta diyalog kurmaya çalışarak Vladimir Vladimiroviç’i arıyor. Genel olarak bakıldığında, Finlerin bir şeyleri herkesten önce anlamaya başladığı izlenimi oluşuyor.

Belki de bu yaklaşan kışla ilgilidir? Anılar güçlü şeylerdir.

Finlandiya’nın «Özgürlük İttifakı» partisinin yönetim kurulu üyesi ve analist Sakari Linden, NATO’nun dağılmaya yaklaştığını tespit ediyor:

«2027 yılında Arnavutluk’ta yapılması plânlanan NATO Zirvesi, Ukrayna ve diğer konulardaki askerî ittifak içi anlaşmazlıklar nedeniyle iptal edildi. NATO askerî ittifakının dağılmasına doğru yaklaşıyoruz.»

Analiz edildiğinde, zirvenin iptâlinin tesadüf olmadığı görülüyor. Tiran’daki toplantının iptâl edilmesinin yanı sıra NATO, bakanlar düzeyindeki toplantıları da azaltıyor. Ekim 2026’da savunma bakanları toplantısı yapılmadı; 2027 yılının ekim ayı için de böyle bir toplantı plânlanmıyor. Dışişleri bakanları ise gelecek yıl iki kez yerine yalnızca bir kez bir araya gelecek.

NATO bunu «optimizasyon» olarak adlandırıyor. Ancak zaten paslanmakta olan ittifakın hep birlikte bir araya gelmesinin ölümcül derecede tehlikeli olduğu açık.

Bir zamanlar «stratejik yenilgi» ilân eden eski NATO Genel Sekreteri, birdenbire ittifaka on yıllık bir ömür biçti. Stoltenberg, Kuzey Atlantik İttifakı’nın uzun vadede varlığını sürdürmesinin «doğa kanunu» olmadığını söylüyor. Ve ben, görevden ayrılmış bu eski genel sekretere inanıyorum.

Sonsuz gibi görünen askerî blok bugün; bitlenmiş, yer yer tüyleri dökülmüş ve delik deşik olmuş, ters yüz edilmiş eski bir kürk manto gibi.

Evet, Kuzey Atlantik İttifakı hâlâ dünya barışı ve güvenliği için tehdit oluşturuyor. Dünya askerî harcamalarının büyük bölümü NATO ülkelerine ait. Ancak tüm kıtalarda yaşanan değişimler çok ciddi bir argüman. NATO’nun buna verecek bir cevabı yok. İttifak Rusya’ya, Çin’e, Kuzey Kore’ye, İran’a ve eskisi gibi yaşamak istemeyen diğer yüzlerce ülkeye neyle karşılık verebilir?

Üstelik bugün Avrupa halklarının kendileri de hem NATO’ya hem de militarizasyona hayır diyor. Şehirlerinin sokaklarında ve meydanlarında yükselen seslere kulak verin. Bu seslerin arasında militarizmin reddi de var.

«Elleriniz kan içinde!» diye Merz’e, Macron’a ve Rutte’ye haykırıyorlar…

O sırada Necef’te masguf yiyorduk; Iraklıların en sevdiği yemek. Büyük bir sazan balığı Fırat’tan yakalanıyor, ardından kömür ateşinde kızartılıyor. Bu gelenek 3-4 bin yıldır böyle sürüyor. Ne Amerika’sı, ne NATO’su…

“Pat” ve NATO yok.

Hasan’ın o muhteşem tarzıyla söyleyeceği gibi.

*

И НАТО тоже пройдёт

Игорь Молотов

о неизбежности распада Североатлантического альянса

Эн-Наджаф. Свет прожекторов разрезает чёрное, тяжёлое небо. Хасан, среднего роста мужчина, высматривает в небе американских «птичек». На деревянном настиле с облупившейся от июльского солнца синей краской — ручной пулемёт. Пару раз за последний час проехали с выключенными фарами фидаи из мобилизации. Хасан ещё раз пристально всматривается во тьму неба, вздыхает и жестом приглашает в дом ужинать.

— Знаешь, что это? — он протягивает хвостовую часть беспилотника. — «Рэйвен» — глаза дяди Сэма.

По Хасану видно, что он очень гордится подбитыми «птичками». Иракцам сильно досталось в противостоянии с главной страной НАТО и её союзниками. Разное оружие, разные экономические ресурсы, разные условия… Если фидаям удавалось одержать верх в локальном сражении с вооружёнными по последнему слову техники оккупантами, то это было ценной победой. Впоследствии они и сами овладели современными средствами войны и заставили американцев собрать вещмешки и уехать на кукурузные поля Айовы и Индианы.

Американская оккупация долгое время казалась абсолютной и неоспариваемой константой. И вдруг всё рухнуло. На улицах Эн-Наджафа, Эль-Фаллуджи и Багдада теперь улыбаются дети.

— Бах! — хлопает ладошами Хасан. — И нет дяди Сэма.

Мы смеёмся.

Главное военное детище США — Североатлантический альянс — до недавнего времени тоже считалось монолитным зданием. Ещё пару лет назад в штаб-квартире НАТО пили шампанское и праздновали победу: шутка ли — целых две страны (Финляндия и Швеция) вступали в организацию. Это была весна 2023 года. Столтенберг, худой как щепка, рассказывал о «стратегическом поражении» Москвы. Что НАТО не только не остановилось, но и расползлось на тысячу километров по границе с Россией.

И вот наступил 2026 год. Радости в штаб-квартире поубавилось. На Украине, куда страны НАТО завозили вооружения и специалистов, не получилось. США увязли в тяжёлых водах Персидского залива. Финляндия, только вчера принятая, уже призывает к диалогу с Россией. Её президент Стубб призывает. И звонит Владимиру Владимировичу, пытаясь наладить диалог. Вообще, складывается впечатление, что финны раньше всех начали что-то понимать.

Может быть, это связано с предстоящей зимой? Воспоминания — штука сильная.

Член правления финской партии «Альянс свободы», аналитик Сакари Линден констатирует, что НАТО приближается к распаду: «Саммит НАТО 2027 года, который планировалось провести в Албании, был отменён из-за внутренних разногласий в военном альянсе по поводу Украины и других вопросов. Мы приближаемся к распаду военного альянса НАТО».

Если проанализировать, то отмена саммита неслучайна. Помимо отмены сходки в Тиране, НАТО урезает и министерские встречи. В октябре 2026 года не проводилась встреча министров обороны, не запланирована она и на октябрь 2027-го. Министры иностранных дел в следующем году соберутся лишь один раз вместо двух.

В НАТО это называют «оптимизацией», но очевидно, что собираться всем вместе смертельно опасно для и так ржавеющего альянса.

Бывший генсек НАТО, тот, что провозгласил «стратегическое поражение», вдруг отвёл альянсу десять лет. Существование Североатлантического альянса в долгосрочной перспективе не является «законом природы», говорит Столтенберг. И я ему, отставному и бывшему, верю.

Казавшийся вечным военный блок сегодня — вывернутая старая шуба со вшами, с залысинами и дырами.

Да, Североатлантический альянс до сих пор представляет угрозу миру и безопасности. На страны НАТО приходится большая часть мировых военных расходов. Но перемены, происходящие на всех континентах, — слишком серьёзный аргумент. Аргумент, на который НАТО ответить нечем. Чем может ответить альянс России, Китаю, КНДР, Ирану, другим сотням стран, несогласных жить по-старому?

Да и сами народы Европы сегодня говорят нет и НАТО, и милитаризации. Послушайте, чем гремят улицы и площади их городов. Среди прочего — отказом от милитаризма.

«У вас руки в крови!» — кричат Мерцу, Макрону и Рютте…

А тогда в Эн-Наджафе мы ели масгуф — любимое блюдо иракцев. Большую рыбину, карпа, вылавливают в Евфрате, потом обжаривают на углях — и так на протяжении 3—4 тыс. лет. Какая там Америка, какое НАТО…

Бац — и нет НАТО. Как сказал бы удивительный Хасан.

Bir yanıt yazın

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.