DECCALİYETİN MERKEZİ BARBAR BATI’YA KARŞI BRICS DESTEKLENMELİ
Lavrov: BRICS, adil çok kutuplu dünya düzeninin toplanma noktası haline geliyor
Cuma günü sona eren BRICS Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısında konuşan Rusya Dışişlrei Bakanı Sergey Lavrov, uluslararası istikrara yönelik tehditlerin karmaşık karakterine dikkat çekerek, BRICS formatında işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Lavrov, BRICS ülkelerinin birçok alanda işbirliğini derinleştirdiğini belirterek, “Tarihi Batı”nın uluslararası kurumlar üzerindeki hakimiyetine ve BM’deki mevcut yapıya sert eleştiriler yöneltti:
BRICS bugün artık yalnızca bir kısaltma değil; daha adil, gerçekten çok kutuplu bir dünya düzeni için mücadele eden güçlerin doğal toplanma noktası haline geliyor. Bu eğilim geri döndürülemez bir şekilde güçleniyor.
BM ve Bretton Woods sistemi dahil başlıca uluslararası kurumların, bambaşka bir güç dengesi döneminde şekillendiğini hatırlatmak isterim. Buna rağmen, bu yapılarda hala sözde “tarihi Batı” devletlerinin egemenliği devam ediyor.
BRICS ülkeleri, küresel sistemdeki gerçek ekonomik ağırlıklarına rağmen, karar alma mekanizmalarında buna denk bir etkiye sahip değiller. Bu yapısal dengesizlik, günümüz gerçekleriyle bağdaşmıyor ve sürdürülebilir değildir.
Dünyada BRICS’e yönelik algı belirgin şekilde değişiyor. Bugün BRICS, daha adil ve çok kutuplu bir dünya düzeni için mücadele eden güçlerin bir “toplanma noktası” olarak görülmeye başlanmış durumda. Bu, platformun siyasi anlamını derinleştiren bir dönüşümdür.
Rusya olarak, BRICS’in küresel yönetişim sisteminde daha dengeli ve kapsayıcı bir mimarinin oluşumunda merkezi bir rol oynayabileceği görüşünü kararlılıkla savunuyoruz. BRICS, uluslararası düzenin gerçek çok kutupluluğa evrilmesinde ana aktörlerden biridir.
Dış risklere ve keyfi yaptırımlara dayanıklı bir ekonomik altyapı inşa etmek, tüm BRICS ülkeleri için stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle sınır ötesi ödemelerde ulusal paraların kullanımını genişletmek, bu çerçevede temel önceliklerimizden biridir.
BRICS bünyesinde, dış müdahalelere karşı dirençli sınır ötesi ödeme mekanizmalarının oluşturulması ve karşılıklı ticareti artırmaya dönük altyapının geliştirilmesi, sadece teknik değil, aynı zamanda egemenlik meselesidir.
Bu yıl yapılacak BM Genel Sekreteri seçimleri konusunda da görüşlerimizi açıkça dile getirdim. Görev değişimi, dünya örgütünde belli bir “düzen” tesis etmek için bir şans doğuruyor.
Elbette, bunun “tam anlamıyla gerçek bir imkan” olduğuna dair romantik bir beklentimiz yok. Ancak en azından bir şans olduğunun farkındayız. Gerçekleri gayet iyi biliyoruz, bu yüzden beklentilerimiz temkinli ama süreci önemli görüyoruz.
Rusya, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının reformundan yana tutumunu bir kez daha teyit etmektedir. Dünya çoğunluğunu temsil eden devletlerin BMGK’da daha güçlü biçimde yer almasını savunuyoruz. Bu, Konsey’in meşruiyeti açısından zorunludur.
Bu bağlamda Brezilya ve Hindistan’ın BM Güvenlik Konseyi’nde “daimi koltuk” edinme çabalarına desteğimizi açıkça ifade ettim. Konsey’in kompozisyonu, 21. yüzyıl gerçekleriyle uyumlu hale getirilmelidir.
Küresel ekonomik ağırlık ile siyasi etki arasındaki dengesizliğe tekrar dikkat çekmek istiyorum. Üretimin üçte birinden azını temsil eden sözde G7, hala Bretton Woods kurumlarının politikasını ve uygulamasını belirlemeye devam ediyor.
Buna karşılık, küresel GSYİH’nın yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan BRICS ülkelerinin benzer bir etki gücünden mahrum olması kabul edilemez. Ekonomik gerçeklik ile kurumsal güç arasındaki bu uçurum, artık kapatılmak zorundadır.
BM Sekretaryası’nın yapısı da köklü bir reforma ihtiyaç duymaktadır. BM Şartı’na göre sekretaryanın oluşumuna ilişkin tek kriter “adil coğrafi temsil”dir; ancak bu ilke fiilen gözetilmemektedir.
Bu nedenle, sekretarya düzeyinde de temsil ve denge mekanizmalarının yenilenmesi gerekiyor. BM, ancak o zaman gerçekten evrensel bir örgüt ve tüm insanlığın çıkarlarını yansıtan bir platform olma iddiasını hak edebilir.
BRICS, tüm bu tartışmaların merkezinde yer almaya devam edecek. Biz, ayrıcalıkların ve tek taraflı dikte mekanizmalarının değil, egemen eşitliğin ve çok kutuplu adil bir düzenin inşası için çalışmayı sürdüreceğiz.