AŞAĞILANMIŞ BATI

Ayhan SÖNMEZ

Ortaya bir teori atalım: Bu teoriye göre, Ukrayna’da Batı-NATO’nun tattığı hezimet -tıpkı Afganistan gibi- hızla her şeyi yutan hafıza boşluğuna atılacak ve Washington ve Brüksel’deki aşırılar Çin’le savaş hazırlıklarına başlayacak. Teoriyi atan benim, ama bunun mümkün olduğuna ihtimal vermiyorum. Afganistan’ın temelde mahallî ve geçici etkileri oldu. Ukrayna’ da durum böyle olmayacak. Ukrayna’da Batı politikalarının hezimeti, bir bütün olarak bakıldığında, Batı için uzun vadeli ve önemli sonuçlar doğuracaktır. Bunun en bariz sonuçları ekonomik olacaktır; ancak asıl ilgi çekici olanlar başka yerlerde yatmaktadır. Mesela Kiev son on yılda Washington, Londra ve Brüksel’in banliyösü oldu. Ancak Rusların, Kiev’i ziyaret eden Batılı liderlerin güvenliğini artık garanti edemeyeceklerini, artık şu aşamada ilân etmeleri gerekecek (geç bile kalındı) ve Ukraynalılar, Batı ile münasebetini sürdürmek istese bile bunlar bir bir çözülmeye başlayacak. Zelenski sonrası oluşacak rejim ne olursa olsun, Batı’nın Ukrayna ile ilişkilerinin donması ihtimali giderek artıyor. Evvelâ kapitalist yamyam Batılı şirketlere Rus kontrolü altındaki bölgeleri yeniden inşâ etme cazip gelmeyecek, çünkü buna cesaret edemeyecekler. Batılı liderler ve işadamları kendilerini giderek daha fazla istenmeyen ve utanç verici misafirler olarak görebilirler. Batı aşağılık kompleksine düçar olacak. Belki de en önemlisi, çok büyük ve iyi donanımlı Rus kuvvetleri, NATO hudutlarına rahatsız edici derecede yakın konuşlandırılacak. Rus uçakları, Kiev’in gönülsüz rızasıyla Ukrayna-Polonya sınırında devriye gezebilir. Neredeyse her gün Batı için yeni bir siyasî aşağılanma riski ve yavaş yavaş statü kaybının artan tezahürleri ortaya çıkacak. Bunlar, özellikle kendilerinin dünyanın doğal hâkimi olduğu fikrine alışmış ülkelerde ve uluslararası kuruluşlarda saklanabilecek şeyler değil. Batı, Batı olalı hiç bu kadar aşağılanmamıştı.