Kommersant: Türk bankaları, Rusya ile işbirliğini kesti

Rusya’nın Batı’nın yaptırımlarından sonra ‘dost ülke’ olarak listelediği Türkiye’nin bankaları, Rus bankalarıyla çalışmayı reddetmeye başladı.

Kommersant gazetesinin haberine göre durum yaz aylarında daha karmaşık bir hal almaya başladı ve ABD Başkanı Joe Biden’ın 22 Aralık’ta ikincil yaptırımlara ilişkin çıkardığı kararnamenin ardından daha da ağırlaştı.

Kaynaklar, ardından Türk bankalarının neredeyse tüm Rus kredi kuruluşlarıyla ilişkilerini kestiğini belirtti. Piyasa katılımcıları, daha küçük ölçekli de olsa benzer sorunların Çin bankalarıyla da yaşanmaya başladığını iddia ediyor.

Gazetenin finans piyasası ve dış ticaret katılımcılarından edindiği bilgilere göre, Türk bankaları yaptırım korkusuyla Rus bankalarıyla çalışmayı reddediyor. Konu hem muhabirlik ilişkilerinin kesilmesi hem de sözleşmeler resmen kapatılmadan ödeme işlemlerinin askıya alınmasıyla ilgili. Bir kaynak, ‘yabancı bankaların Rusya’daki iştirakleriyle ilgili istisnalar olduğunu’ kaydetti.

Gazeteye konuşan başka bir kaynak, zorlukların uzun zaman önce ortaya çıktığını, ancak aralık ayı sonlarında durumun keskin bir şekilde tırmandığını ve neredeyse tüm Türk bankalarına yayıldığını ifade etti.

Kaynaklar Rusya ile yapılan anlaşmaların başlıca katılımcıları arasında, yaklaşık 40 yerli kredi kuruluşunun çalıştığı Nurol Bank ve Emlak Bank’ı sayıyor. Rus bankalarının Türkiye’deki hesapları lira, dolar ve diğer para birimleriyle açılırken, bazı bankalar ödemeleri rubleyle yapmayı kabul etti.

Haberde, “Bankalar ABD’nin baskısı yüzünden ilişkilerini kesiyor. Üstelik sadece Türkiye’de değil, örneğin Çin’de de,” vurgusu yapıldı.

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, Haziran 2023’te St. Petersburg Ekonomi Forumu’nda yaptığı açıklamada “Türkiye, sadece ülkemize yönelik olarak değil, tüm dünyada uygulanan iktisadi kısıtlamalar konusunda da bir savaşçı olduğunu gösterdi,” ifadelerini kullanmıştı.

Lojistik hizmetleri sunan Optimalog’un başkanı Georgiy Vlastopulo, gazeteye verdiği demeçte ‘Türkiye ile sorunların yaz aylarında başladığını’, Çin ile ilişkilerde ise ‘bunların hala henüz spot haberlerle kaldığını’ dile getirdi. Gümrük ve lojistik komisyoncusu KBT’nin başkanı Yulyaa Şlenskaya’ya göre de ciddi sorunlar aralık sonunda ortaya çıkmaya başladı.

Şlenskaya, “Türkiye’deki bankalar ara verdi ve Rusya’dan ve Rusya’ya para transferi yapmıyorlar. Yöneticiler artık Rusya’dan lira ya da ruble fark etmez, hiçbir ödemenin kabul edilmeyeceğini bildiriyor,” diye konuştu.

Rusya’daki FM Logistic Multimodal Taşımacılık Başkanı Dmitry Suhoverşa’ya göre ise Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırım paketinin yürürlüğe girmesinin ardından kontrolü sıkılaştıran Türk bankaları, lira cinsinden ödeme yaparken zincirdeki tüm katılımcılara dönük yaptırım olmadığını teyit etmek için daha fazla veri ve belge talep etmeye başladı.

Harici’nin vermiş olduğu yukarıdaki haberde, dikkat çeken husus, bankaların özellikle Aralık ayı sonunda ilişkileri koparmış olmaları…

Peki Aralık ayında ne oldu da, ay sonunda bankalar ilişkileri kopardı?

BloomberHT’de, Kasım ayı sonunda çıkan şu haber, Amerika’nın AKP iktidarını hizaya getirmek üzere göndereceği elemanını ilân ediyordu. 27 Kasım 2023 tarihli haber şöyle:

ABD’den Türkiye’ye kritik ziyaret: Konu; Hamas ve Rusya

Bloomberg’in haberine göre, ABD’nin Terörizm ve Mali İstihbarattan Sorumlu Hazine Müsteşarı Brian Nelson ülkesinin Rus kuruluşlara yönelik yaptırımları ve Hamas’ın faaliyetlerine ilişkin görüşmelerde bulunmak üzere bu hafta Türkiye’yi ziyaret edecek.

Bu, Nelson’un bu yıl Türkiye’ye yaptığı ikinci ziyaret olacak.

Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre Nelson, Türkiye’den, bazı Rus kuruluşlarına ve Hamas’ın mali faaliyetlerine yönelik tek taraflı ABD yaptırımlarına uymasını isteyecek.

ABD Hazinesi geçtiğimiz ay, ABD ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak tanımlanan Hamas’a destek ve finansman kaynağı olma suçlamasıyla Türkiye’deki yaptırım uyguladığı kişilerin listesini genişletme kararı almıştı.

Washington, Hamas adına yatırım portföyü işlettiği veya Rusya’nın yaptırımlardan kaçmasına yardım ettiği gerekçesiyle yaklaşık bir düzine Türk firmasına ve bazı kişilere yaptırım uyguladı.

Bloomberg’e konuşan kaynaklar, ABD’nin bazı Türk şirketlerini Batı mali sistemiyle bağlarını bozabilecek olası yaptırımlar konusunda uyardığını da söyledi. (https://www.bloomberght.com/abd-den-turkiye-ye-kritik-ziyaret-konu-hamas-ve-rusya-2342778)

AKP iktidarı, ABD baskılarına direnemiyor. Direniyor gibi yapması da ancak ABD’nin kendilerine müsaade ettiği ölçüde oluyor. AKP, ABD karşısında teslimiyetçi ve işbirlikçi bir rol üstlenmiş durumda. Direniyor gibi görüntüsü de bu esas rolü perdelemek ve halkın gözünü boyayabilmek için olduğu her seferinde bir kez daha ortaya çıkıyor. Yani ABD’nin izin verdiği, marjını belirlediği noktaya kadar direniyor gözüküp, sonra teslimiyet. Bu teslimiyete bire de ad takmışlar: “Diklenmeden dik durmak!” Kumandan’ın, “Dik durun karşınızda leşler var!” kükreyişinden kendilerine menfaat temin etmeye çalışmanın adıdır bu esasında. Kumandan’ın kükreyişindeki mânânın kendi menfaatleri adına harcanması. Kumandan’ın haykırışındaki dik duruşu kendi nefslerinde tecelli ediyor gibi gösterip, sonra da, “Bu iş ancak bu kadar olur. Yoksa biz istemez miyiz daha ötesini, ama şartlar böyle!” diyerek davayı satma…