İRAN’IN İSTEKLERİ ABD’Yİ KARIŞTIRDI
Savaşta zafer kazanmak kadar barış masasını oturmayı ve oturduğu masada ne isteyeceğini bilmek de o kadar önemli. Kimi zaman silâhların yapamadığını oturulan masada diplomatik taleplerle yapmak mümkün olur. Savaş sürecinde İran’ın içeriden çökeceği beklenirken, bu olmadı. Bilâkis, ABD ordusundeki değişikliklerle adeta ABD ordusu çöküntüye uğradı. ABD’de milyonlar sokaklara döküldü ve Trump, yapılan ölçümlerde ABD tarihinin en az destek alan başkanı oldu. Şimdi de ilân edilen ateşkes sonrası kurulan pazarlık masasında, İran’ın talepleri ABD içinde sarsıntılara sebep olmaya başladı. İran’ın Hürmüz’den geçecek her tankerden belli bir ücret alacağını duyurması karşısında petrol şirketi yöneticileri, Trump yönetimine bayrak açtı. İran’a “haraç” vermek istemiyorlar ve bunun dünyaya kötü örnek olacağını dile getiriyorlar. İran’ın açtığı yoldan giderek birçok ülkenin, egemenlikleri altındaki geçiş güzergâhlarını kullandıkları için kendilerinden haraç istemeye başlamasından korkuyorlar. Masada ne olur bilinmez ama İran’ın ortaya koyduğu gündemle masaya oturulacak olması bile daha şimdiden ABD’de iç hesaplaşmaların kapısını açtı diyebiliriz.
TheCradle’ın konuyla ilgili haberi:
PETROL ŞİRKETLERİNDEN BEYAZ SARAY’A ‘HÜRMÜZ’ TEPKİSİ
ABD petrol şirketi yöneticileri, müzakerelerin bir koşulu olarak İran’ın stratejik Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti almasına izin verilmesine itiraz ediyor
Petrol şirketleri, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alma planına karşı çıkıyor. Sektör temsilcileri, bunun hem maliyetleri artıracağını hem de uluslararası ticaret açısından tehlikeli bir emsal oluşturacağını savunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la barış planı, önemli bir kesimin tepkisiyle karşı karşıya: petrol sektörü.
Politico’nun kaynaklara dayandırdığı haberine göre petrol şirketlerinin yöneticileri, barış müzakerelerinin şartlarından biri olarak İran’ın stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti almasına izin verilmesini protesto etmek için Beyaz Saray, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile temas kuruyor.
Sektörden bir danışman, yöneticilerin Beyaz Saray’a bu konuda itiraz edip etmediği sorusuna, “Kesinlikle evet” yanıtını verdi ve “Bunu daha önce yapmak zorunda değildik ve ben savaşı kazandığımızı sanıyordum” diye ekledi.
Aynı kişi, yönetim yetkililerinin sektör temsilcilerine verdiği karşılığın “soğuk bir ret” olmadığını da belirtti. “Daha çok, ‘Tamam, not ediyoruz’ şeklinde bir yaklaşım var” dedi.
Maliyet ve yaptırım endişesi öne çıkıyor
Toplantıya katıldığını söyleyen bir kişi, petrol sektörü temsilcilerinin çarşamba sabahı endişelerini dile getirmek üzere Dışişleri Bakanlığındaki üst düzey idari personel ile görüştüğünü söyledi.
Sektörün öne çıkardığı başlıklar arasında, İran’ın talebinin kabul edilmesi halinde her sevkiyat için geçiş ücretleri ve artan sigorta maliyetleri nedeniyle yaklaşık 2,5 milyon dolarlık ek yük oluşacağı yer aldı. Bu maliyetin tüketicilere yansıtılacağı ifade edildi.
Ayrıca, İran’a Hürmüz üzerinde bu tür bir kontrol tanınmasının, Singapur ya da Türkiye gibi ülkelerin Malakka Boğazı ve İstanbul Boğazı gibi önemli ticaret geçişlerinde benzer ücret taleplerini gündeme getirmesine emsal oluşturabileceği belirtildi.
Sektör temsilcileri, bu ücretlerin ödenmesinin şirketleri İranlı yetkililere yönelik yaptırımları ihlal etme riskiyle de karşı karşıya bırakabileceğini savundu.
Aynı kaynağa göre şirketler endişelerini doğrudan Trump’a da iletiyor, ancak bunu daha dikkatli bir dille yapıyor.
Ancak Beyaz Saray’ın, görüşmelerin dikkatli tonuna rağmen sektörün mesajını aldığı da belirtildi.
Beyaz Saray’dan sınırlı yanıt
Beyaz Saray Sözcüsü, yönetimin sektör temsilcilerinden bu konuda mesaj alıp almadığı ya da kaygıları nasıl ele alacağına ilişkin sorulara doğrudan yanıt vermedi. Bunun yerine çarşamba öğleden sonra düzenlenen basın toplantısına işaret etti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, burada yaptığı açıklamada yönetimin İran’dan gelen “daha makul” bir teklif üzerinde çalıştığını söyledi. Leavitt, “İran, başkana ve ekibine daha makul, tamamen farklı ve daha kısa bir plan sundu” dedi. Ancak bu planda tam olarak neyin değiştiğini açıklamadı.
Leavitt, Trump’ın “kırmızı çizgilerinin”, özellikle de İran’da uranyum zenginleştirmenin sona erdirilmesi konusunun değişmediğini söyledi. “Başkan Trump’ın İran’ın istek listesini olduğu gibi bir anlaşma olarak kabul edeceği düşüncesi tamamen saçma” dedi.
Salı akşamı ateşkes ilan edilmiş olsa da emtia ve gemi takip şirketi Kpler’in analisti Matt Smith’e göre Hürmüz’de trafik hâlâ neredeyse durmuş durumda.
Smith, İran’ın, İsrail’in müttefiki Lübnan’a saldırmasının ardından çarşamba günü boğazı yeniden kapattığını söyledi.
Kaynak:
https://thecradleturkiye.com/articles/petrol-sirketlerinden-beyaz-saraya-hurmuz-tepkisi