ABD, İRAN’DAN YEDİĞİ DARBELERİN VERDİĞİ HASARI GİZLİYOR

Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi Direktörü Russell Vought’un Senato’da İran’a yönelik savaşın maliyetine ilişkin soruları yanıtsız bırakması, Washington’ın kamuoyundan gerçek bilanço sakladığı eleştirilerini büyüttü. Uydu görüntüleri ve açık kaynak verilerine dayanan son haberler de Pentagon’un İran misillemelerinde uğradığı milyarlarca dolarlık askerî zararı görünmez kılmaya çalıştığına işaret ediyor.

Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi Direktörü Russell Vought, Senato’da düzenlenen oturumda İran’a karşı yürütülen askerî operasyonların maliyetine ilişkin temel sorulara yanıt vermedi. Senatörlerin ısrarlı sorularına rağmen somut bir rakam paylaşmayan Vought, yalnızca ek savunma finansmanı üzerinde çalışıldığını söylemekle yetindi.

Vought, savaşın Amerikan halkına ne kadara mal olduğuna dair tahmin vermeyi de reddetti. Harcamaların günden güne “dalgalandığını” söyleyerek net veri paylaşmaktan kaçındı. Demokrat Senatör Jeff Merkley’nin, çatışma için şimdiye kadar 50 milyar dolar harcandığı yönündeki iddiaları hatırlatması da bu tutumu değiştirmedi.

Senato’da tepki büyüdü

Vought’un yanıtları özellikle Demokrat senatörlerin sert tepkisini çekti. Jeff Merkley, yönetimi savaşın maliyetini gizlemeye çalışmakla suçladı ve federal borcun 38 trilyon doları aştığı bir dönemde kamuoyunun gerçek tabloyu bilmesi gerektiğini vurguladı.

Merkley, The Hill gazetesine yaptığı açıklamada, “Rakam çok büyük olduğu için bir veri ortaya koymak istemiyor. Amerikalıların bu çatışma için günde 1 ila 2 milyar dolar harcadığımızı bilmesi oldukça rahatsız edici bir durumdur” dedi.

Beyaz Saray’ın İran’daki askerî operasyonlar için Kongre’den 80 ila 100 milyar dolar arasında ek bütçe isteyeceğine dair haberler de Vought tarafından ne doğrulandı ne yalanlandı. Bu da yönetimin savaşın gerçek ekonomik yükünü parça parça ve gecikmeli biçimde kamuoyuna sunmaya hazırlandığı yorumlarını güçlendirdi.

Karartma iddiaları güç kazanıyor

Senato’daki bu suskunluk, Daily Mail’in yayımladığı uydu görüntüleri ve açık kaynak verilerine dayanan haberle birlikte daha ağır bir anlam kazandı. Gazeteye göre ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü 40 günlük saldırı sürecinde Washington, İran’ın karşı saldırılarında verdiği milyarlarca dolarlık askerî zararı kamuoyundan gizliyor.

Haberde, bu sonucun Avrupa Birliği Sentinel uydu görüntüleri, açık kaynaklı uçuş takip verileri, yer fotoğrafları ve İran devlet medyasının yayımladığı görüntüler çapraz incelenerek elde edildiği belirtildi. Ayrıca ABD Savaş Bakanlığı’nın, dünyanın en büyük ticari uydu görüntü sağlayıcısı Planet Labs’tan savaş bölgesine, buna müttefik ülke üsleri de dahil olmak üzere, ait tüm görüntüleri süresiz olarak yayımlamamasını istediği; şirketin de buna uyduğu ifade edildi.

Mail’e göre İran’ın savaş stratejisi klasik bir çizgi izlemedi. Haberde, “İran, savaş uçaklarını ya da bombardıman uçaklarını hedef almak yerine, Amerika’nın komuta ve kontrol katmanını kör etmeye ve felç etmeye yöneldi; radar ve hava savunma sistemlerine saldırılar düzenledi” denildi.

Pentagon’un da yüksek maliyetli stratejik kayıplar konusunda şeffaf davranmadığı belirtildi.

Prens Sultan Üssü’nde ne oldu?

Habere göre Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü, bu karartmanın en çarpıcı örneklerinden biri. Bu üs, ABD’nin İran’a karşı savaşını yürüttüğü başlıca bölgesel merkezlerden biri ve özellikle lojistik ile destek uçaklarının konuşlandığı bir nokta.

Gazete, “27 Mart’ta İran’ın üsse yönelik saldırıda bir AWACS uçağını etkili biçimde imha etmeyi başardığını biliyoruz. Öncesi ve sonrası uydu görüntülerine bakıldığında, uçağın siyah rotodomu tamamen kaybolmuş durumda ve pistte siyah yanık izi görülüyor” dedi.

Habere göre AWACS kaybının ötesinde, 27 Mart saldırısında yediye kadar KC-135 yakıt ikmal tankerinin imha edilmiş ya da hasar görmüş olabileceğine dair bulgular da var.

İran medyasının yayımladığı, saldırıda üç KC-135’in yok edildiği, dört tanesinin de hasar gördüğü iddiasını içeren görüntülerin, bağımsız AB uydu görüntüleriyle örtüştüğü aktarıldı.

Bir KC-135’in güncel eşdeğeriyle değiştirilmesinin Amerikan vergi mükellefine 240 milyon dolara kadar mal olabileceği belirtildi.

Gazete, “AB görüntüsünde tankerlerin İran görüntüsünde bulunduğu noktayla örtüşen yerde açıkça bir yanık izi görülüyor” dedi.

Yalnızca tek bir günde, tek bir hava üssünde, ABD’nin 1 milyar doların üzerinde ekipman kaybetmiş olmasının muhtemel olduğu kaydedildi. Haberde, kıyaslama için İngiltere’nin 2026 savunma bütçesinin 62,2 milyar sterlin olduğu hatırlatıldı.

“Amerika, savaşın verdiği zararı dürüstçe açıklamıyor”

Yeni uydu görüntülerini inceleyen Daily Mail muhabiri Catherine Barnwell, “Amerika savaşın yol açtığı hasar konusunda tam anlamıyla dürüst davranmıyor” dedi. Barnwell, ABD’nin, başka kaynaklar ve sahadaki fotoğrafçıların ortaya koyduğu zararı gösteren görüntülerin yayımlanmasını engellediğini söyledi. Ayrıca yetkililerin kapalı kapılar ardında Prens Sultan Üssü’nün 27 Mart’ta vurulduğunu doğruladığını, ancak uçakların imhası hakkında hiçbir şey söylemediğini belirtti.

Tek bir AWACS uçağının kaybının Amerikan vergi mükellefine 724 milyon dolara mal olduğu ifade edildi.

İran, ABD’nin havada yakıt ikmal kapasitesini de vurdu

İran devlet medyasının yayımladığı görüntüler, üsse yönelik saldırıların ABD’nin havada yakıt ikmal kapasitesini ağır biçimde vurduğunu, çok sayıda KC-135 Stratotanker’in ya imha edildiğini ya da kullanılamaz hale geldiğini gösterdi.

Bir KC-135’in güncel muadiliyle yenilenmesinin maliyetinin 240 milyon dolara kadar çıktığı aktarıldı.

Haberlere göre ABD, nisan ortasına kadar en az 39 askerî uçak kaybetti; 10 uçak da hasar gördü. Uzmanlar, yalnızca çatışmaların ilk altı gününde ABD’nin en az 1,4 milyar dolarlık savaş kaybı verdiğini tahmin ediyor.

İran hava savunması “ABD hava üstünlüğü” efsanesini yerle bir etti

İran hava savunma sistemlerinin, ABD’nin hava üstünlüğü efsanesini adım adım dağıttığı belirtildi.

En çarpıcı darbelerden biri, Basra Körfezi üzerinde vurulan MQ-4C Triton tipi keşif İHA’sı oldu. 200 ila 250 milyon dolar değer biçilen bu araç, ABD’nin savaşta kaybettiği en pahalı tekil hava unsuru olarak öne çıktı.

ABD’nin “hayatta kalma kabiliyeti çok yüksek” diye pazarladığı, birim maliyeti 100 milyon dolar olan F-35 Lightning II’ler de İran’ın katmanlı savunma sistemleri karşısında kırılgan çıktı. İran kara ateşiyle vurulan bir F-35, bu modelin tarihteki ilk muharebe kaybı oldu.

İran’ın resmî verilerine göre savaş boyunca iki F-35, dört F-15 (bunların üçü Kuveyt’te, biri Tahran’da), iki F-16 (biri merkez bölgelerde, biri güneyde) ve güneyde bir F-18 düşürüldü. İran ayrıca kısa menzilli hava savunma sistemleriyle savaş sırasında 160’tan fazla ABD ve İsrail İHA’sını da vurdu.

İHA filosunda ağır yıpranma

ABD’nin İHA filosu da ciddi sayısal kayıp verdi. Nisan başına gelindiğinde İran hava savunma füzeleri, çoğu Şiraz ve Kiş Adası çevresinde olmak üzere 24 MQ-9 Reaper İHA’sını düşürdü. Bunun tahmini maliyetinin 720 milyon dolar olduğu belirtildi.

ABD kuvvetleri üzerindeki ağır baskı, İsfahan’daki başarısız bir görev sırasında daha da görünür hale geldi. ABD özel kuvvetleri, havalanamayan iki MC-130J Commando II uçağını İran’ın eline geçmemesi için kendisi imha etmek zorunda kaldı. Her birinin maliyeti 120 milyon dolardı. Aynı nedenle, birim değeri 7,5 milyon dolar olan dört AH-6 Little Bird helikopter de imha edildi.

Bölgedeki üslerde ağır tahribat

Elde edilen görüntülerin, bölgedeki Amerikan üslerinde stratejik ekipman üzerinde büyük yıkım ve ağır hasar oluştuğunu gösterdiği aktarıldı. Buna gelişmiş savaş uçakları, yüksek maliyetli İHA’lar ve kritik lojistik tesisler de dahil.

Ürdün, Kuveyt ve BAE’deki hava üslerine ait uydu görüntülerinin, üç F-35 hayalet savaş uçağının yok edildiğini, ayrıca B-21 bombardıman uçakları ile Amerikan İHA filosunun ciddi hasar gördüğünü ortaya koyduğu belirtildi.

Fuceyre Limanı ve güneydeki üslere ait diğer uydu fotoğrafları da, ABD’nin uzun süreli operasyonlarını desteklemek için ayrılan büyük yakıt depolarının dev yangınlarla kül olduğunu gösterdi. Yalnızca yok edilen yakıtın değerinin 800 milyon doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Habere göre, sadece tek bir gün ve tek bir hava üssüne bakıldığında bile ABD’nin 1 milyar doların üzerinde ekipman kaybetmiş olması muhtemel. Bu da Pentagon’un resmî anlatısıyla İran’ın savunma kapasitesinin sahadaki yıkıcı etkisi arasındaki devasa uçurumu gözler önüne seriyor.

Kaynak:

https://thecradleturkiye.com/articles/washington-iran-misillemelerinin-verdigi-hasari-gizliyor