MİTOLOJİYE KARŞI KONUŞMAK

Selim Gürselgil

Söylediğim gibi, bu mevzularda konuşmak zordur. Çünkü mitoloji güçlüdür. Onu fikirle, ilimle alt edemezsin. Eğer bu mümkün olsaydı, Sokrat mitolojinin bir kurbanı değil, son vericisi olurdu. Tüm felsefeler mitolojileri karşısında mağlup oldu, onları sadece semavî dinler ortadan kaldırabildi.

Bir mit, akıl ölçeğinde ne kadar saçma olursa olsun, insanların ruhundan kolayca sökülüp atılamaz. Hatta belki de gücünü bizzat saçmalığından alır. Hiç kimse, “bağlandığım şey saçma” diye ondan vazgeçmez. Sadece daha güçlü bir inanç, daha büyük bir bağlılık, bir miti tahtından edebilir. Hakiki din karşısında mit, insana nazaran maymun gibi kalır.

Vikinglerin Valhala inancı ve bu inanç uğruna yaptıkları, dışarıdan bakınca saçma sapandı. Fakat bu onlara saçma gibi gelmiyordu; bilâkis hayatın anlamıydı. Bu mitoloji ancak Hristiyanlık gibi büyük bir mânâya boyun eğebilirdi; tabiî, domuz ve şarap gibi alışkanlıklara dokunmamak kaydıyla…

Bu söylediğimi kemalizm yönünden de test edebilirsiniz. Onun karşısına fikir ve ilimle çıkarsanız, ondan pek bir şey koparamazsınız. Onu sadece değerler düzenindeki radikal bir değişim alt edebilir. İslâmî ilimler içindeki mitolojik (İsrailiyat ve Arabiyat) unsurlar için de aynı şey geçerlidir. Ben burada neremi paralarsam paralayayım, bir yere varamayız. Ama bir gün bir rüzgâr eser, tablo tersyüz olur, o zaman başka şeyler konuşuruz.

O yüzden ben şimdilik keseyim. Madem bu mevzuda konuşmak zor, hâlbuki benim de konuşacak başka mevzuum yok, görevim bu, o hâlde bu işi uzun bir süre, kimbilir bir bir başkası yeniden ele alıncaya kadar susturmak, en iyisi. Bir gün hiç şüphesiz bu ihtiyaç Müslüman münevverler arasında daha fazla hissedilir olacaktır.