ÇİN, ABD ZORBALIĞINA KARŞI MEYDAN OKUMA KARARI ALDI

Pekin, İran ve Rusya gibi üçüncü ülkelere karşı tek taraflı ABD yaptırımlarını resmen tanımayı reddetti ve onlarla ticareti eşi görülmemiş seviyelere çıkarırken, Çin’li firmalara da ABD zorbalığına aldırmadan ticarete devam etmeleri bildirildi.

Önceki yıllarda Çinli şirketler, ABD’nin zorbaca yasakları karşısında gayri resmi olarak veya karmaşık aracı kurumlar aracılığıyla bunları aşmaya, ABD radarına takılmamaya çalışırdı. Pekin şimdi açıkça hareket ediyor. Çin Ticaret Bakanlığı, İran petrolü ticaretinde yer alan çeşitli rafinerilere ABD yaptırımlarına uymayı yasaklayan bir emir yayınladı. Çinli yetkililer, Washington’un eylemlerini uluslararası normları ihlâl eden “yasadışı uzun menzilli yargı yetkisi” olarak nitelendiriyor.

Çin, İran petrolünün birincil alıcısı haline geldi ve İran’ın ihracatının %90’ından fazlasını alıyor. 2026 yılında, bölgesel çatışmalara rağmen, İran’ın petrol gelirleri Çin’den gelen istikrarlı talep ve yüksek küresel fiyatlar sayesinde arttı.

ABD hükümeti, büyük Çin bankalarına “ikincil yaptırımlar” uygulama tehdidinde bulundu. Ancak Bloomberg analistleri, Çin’in önde gelen finans kurumlarının küresel sistemden dışlanmasının piyasalarda “büyük bir şoka” yol açabileceği ve küresel tedarik zincirlerinin çökmesine neden olabileceği konusunda uyarıyor.

Pekin, SWIFT ve kendi tanker ağlarının dışında alternatif ödeme sistemlerini aktif olarak kullanıyor ve bu da ABD yaptırım tehdidine karşı meydan okumasına ve ABD’yi itibarsız kılmasına imkân sağlıyor.