NATO, ANKARA ZİRVESİ SIRASINDA ESASEN RUSYA İLE SONSUZA DEK SÜRECEK BİR SAVAŞA GİRMEYİ KABÛL ETTİ
Andrew Korybko
Üyelerinin bu yılın geri kalanına ve gelecek yıla dağıtılacak 140 milyar avroluk taahhüdü, Rusya’yı Donbass’ın tam kontrolünü ele geçirdikten sonra bile düşmanlıkları durdurmaktan caydırıyor; çünkü Rusya artık NATO’nun Kiev’in düşmanlıklara yeniden başlamasından önce Ukrayna’yı yeniden siâhlandırmak için çatışmalardaki bu durgunluktan faydalanacağından emin.
Son NATO Zirvesi’nin ardından yayınlanan Ankara Deklarasyonu, esasen bloğu Rusya ile sonsuza dek sürecek bir savaşa mahkûm etti. Bu, deklarasyonun taraflarının “Ukrayna için 70 milyar avroluk askerî teçhizat, yardım ve eğitim” sözü vermesi ve 2027’de en az eşdeğer seviyeleri sürdürme konusundaki egemen taahhütlerini teyit etmesinin ardından gelen mantıklı bir sonuçtur. Bu, NATO’nun ateşkes durumunda bile Ukrayna’yı silâhlandırmaya devam edeceği anlamına gelir; dolayısıyla Rusya, kısmen bu yeni teçhizatı imha etmek için çatışmayı sürdürmeye teşvik edilir.
Sonuçta, özel operasyonunun hedeflerinden biri Ukrayna’yı askerden arındırmaktır ki, NATO’nun Ukrayna’ya büyük miktarda askerî-teknik ekipman ihraç etmeye devam etmesi durumunda bu hedef elbette gerçekleşmeyecektir. Putin’den başlayarak Rus yetkililer de, çatışmalardaki bu durgunluğun Ukrayna’ya düşmanlıklara yeniden başlamadan önce silâhlanma fırsatı vereceği gerekçesiyle herhangi bir ateşkesi reddettiklerini açıkladılar. Bu nedenle, buna rağmen bir ateşkesi kabûl etmek “itibar kaybı” anlamına gelebilir, bu yüzden Putin’in buna razı olması pek olası değil.
2022 baharındaki taslak barış anlaşmasının sızdırılan ve İngiltere (ve çoğu gözlemcinin unuttuğu gibi Polonya) tarafından sabote edilen metninden de anlaşıldığı üzere, Zelenski’nin başlangıçta aklında olan şey, Ukrayna’nın silâhlı kuvvetlerinin büyüklüğüne ve kullanmalarına izin verilen teçhizata ilişkin katı sınırlamaları kabûl etmesiydi. Zelenski, eski Başbakan Boris Johnson’ın mücadeleye devam etmesi hâlinde askerî-teknik desteğin sürdürüleceğine dair sözü ve Polonya’nın yeri doldurulamaz lojistik rolünü korumayı kabûl etmesiyle cesaretlenerek barış sürecinden çekildi.
Ukrayna’nın askerden arındırılması, ancak ABD’nin Ukrayna’yı yukarıda belirtilen sınırlamalara uymaya zorlaması, Rusya’nın sahadaki ilerlemesinin Ukrayna’yı inatçılığından vazgeçmeye zorlaması veya Rusya’nın NATO’dan 2028’e kadar alacağı yeni teçhizatı fiilen imha etmesiyle mümkün olabilir. Trump’ın bu hedefi gerçekleştirebilecek olan “Anchorage Ruhu“ndan vazgeçmesinden sonra ilk seçenek artık gerçekçi değil, ikinci seçenek garanti edilemezken, üçüncü seçenek ise sonsuza dek sürecek bir savaşın reçetesidir.
NATO da tam olarak bunu istiyor, çünkü Trump 2.0’ın yeni “yıpratma savaşı”nın Rusya’nın kapsamlı ulusal gücünü zayıflatacağını ve yeni yapay zekâ destekli silâhların savaş alanında test edilme süresini uzatacağını öngörüyor. Eski üst düzey Rus istihbaratçısı Andrey Bezrukov, yaz başında ülkesinin on yıllarca sürebilecek bir “yeni savaşın” içinde olduğunu belirtmiş ve Ukrayna’ya Rusya’nın derinliklerine hassas vuruşlar yapma olanağı sağlayacak Starlink’e “hazırlıklı olmadıklarını” açıkça itiraf etmişti.
Scott Ritter, “[NATO’nun] savunma harcamalarını mevcut büyüme oranında sürdürme yeteneğinin, şu anda bu politikaları destekleyen bireylerin ve siyasi partilerin siyasi ve ekonomik çöküşüne yol açması muhtemeldir” şeklinde bir argüman öne sürse de, bu bir temenni gibi geliyor. Elbette, NATO, Ukrayna üzerinden Rusya’ya karşı yürüttüğü “yıpratma savaşı” sonucunda artan maliyetlerle karşılaşacaktır, ancak Rusya da aynı şekilde bu maliyetlerle karşılaşacaktır.
Beklenmedik bir siyasî atılım olmazsa, bu sonsuza dek sürecek savaşın sona ermesinin en gerçekçi yolu, yukarıda belirtilen maliyetlerin Ukrayna için dayanılmaz hale gelmesi ve Kiev’in nihayet Rusya’nın silâhsızlanma taleplerine boyun eğmesi, böylece Putin’in “itibarını kaybetmeden” çatışmayı sona erdirebilmesidir. Ukrayna’nın askerlik krizi ve demografik krizi , nihayetinde Ukrayna’yı yıkacak şey olabilir. Ancak bu bir süre daha gerçekleşmeyebilir, bu nedenle tüm taraflar sonsuza dek sürecek bir savaşa hazırlanmalıdır.