Takdim: Valday Klübü bünyesinde hazırlanan bir rapor-analiz, savaşların amacının değiştiğini ileri sürecek kadar cüretkâr… Sayın Korybko ilgili analizi haberleştirmiş. Analiz, “tutuk” görünen Rus politikalarının hangi saiklere dayandırıldığını anlamak bakımından da mühim…

Valdai Kulübü’nün Şaşırtıcı Görüşü Işığında Özel Operasyonun Yeniden Değerlendirilmesi

Andrew Korybko
3 Ekim 2025

Rusya’nın başlıca düşünce kuruluşu ve yıllık toplantılarına Putin’in de katıldığı elit ağ platformu olan Valday Kulübü, “savaşların değişen amacı” hakkında çarpıcı bir analiz paylaştı. Bu tespit, Oleg Barabanov, Anton Bespalov, Timofey Bordaçov, Fyodor Lukyanov, Andrey Suşentsov ve İvan Timofeyev tarafından kaleme alınan “Dr. Chaos ya da: Endişelenmeyi Bırakıp Kaosu Sevmeyi Öğrenmek” başlıklı raporun aynı isimli bölümünde yer alıyor. Bu isimlerin hepsi Rusya’nın en etkili politika yapıcıları olarak kabul ediliyor.

Raporun 25. sayfasında şöyle yazıyorlar: “Rusya, askerî bir çatışmada kesin bir zafer elde etmek uğruna kendi sosyoekonomik istikrarını riske atmaz. Bunun tek istisnası doğrudan, tam ölçekli bir saldırıdır; fakat böyle bir eylemin bir nükleer süper güce karşı gerçekleştirilme olasılığı sıfıra yakındır… Belki de savaşların amacı değişmiştir. Günümüzdeki hedef artık taraflardan birinin tüm amaçlarına ulaşmasıyla sonuçlanan zafer değil; nispi bir barış içinde gelişme dönemine yetecek bir dengeyi korumak olabilir.”

Bu şaşırtıcı tespit, özel harekâtın yeniden değerlendirilmesini gerekli kılıyor. Operasyonun 3,5 yılı aşkın süredir devam etmesinin hatırı sayılır bir nedeni, Putin’in Irak’ta olduğu gibi sivillerin kitlesel kaybına yol açabilecek ABD tarzı bir “şok ve dehşet” kampanyasını başlatmamak için gösterdiği itidaldir; zira Ukraynalıları kardeş halk olarak gördüğünü defalarca vurguladı. Ancak Rusya’nın başlıca politika etkileyicilerinin şimdi dile getirdiği bu içgörü ışığında, tamamlayıcı bir neden de danışmanlarının ülkenin “sosyoekonomik istikrarını kesin bir zafer uğruna riske atmakta isteksiz olmaları” olabilir.

Putin’in itidalini bir kenara bırakıp Dinyaper üzerindeki köprülerin bombalanması, tüm büyük Ukrayna elektrik santrallerinin tamamen tahrip edilmesi ve/veya Rada gibi siyasi hedeflerin vurulmasını emretmesi durumunda bunun nasıl bir görünüm alabileceği sadece spekülasyondur. Yine de asıl önemli nokta, Valday Kulübü’nün örtük değerlendirmesinin, mevcut çatışmaya benzer şekilde “askeri bir çatışmada kesin bir zafer” peşinde koşmanın bu tür riskler doğurabileceğini ima etmesidir. Bu da neden bunun şimdiye kadar yapılmadığını ve muhtemelen hiçbir zaman yapılmayacağını daha iyi açıklıyor.

26. sayfada daha fazla içgörü yer alıyor. Yazarlara göre: “Mevcut sistem büyük oyuncuların hiçbirine aşırı derecede adaletsiz değil; başka bir deyişle, devrimci çözümler gerektirecek kadar kusurlu değil. Dünya, kendini tanıma yolunda çok sayıda toplumsal ve siyasi çalkantı yaşadı; doğayı yönetmeyi ve en yıkıcı sosyo-politik süreçleri kontrol etmeyi öğrendi. Bu kapasite artık oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı.”

Ayrıca şu ifadeyi ekliyorlar: “Büyük fikirlerin, kapsayıcı teorilerin, kapsamlı programların ve büyük beklentilerin devri sona ermiş görünüyor… Ulusal planlar -en iddialı olanları bile- mevcut fırsatlara ve onların gerçekçi şekilde genişletilmesine dayanıyor; küresel düzenin temel bir yeniden yapılandırılmasını gerektirmiyor.”

Bu ise Rusya’nın 2022’den beri elde ettiği çok kutupluluk kazanımlarından memnun olduğunu ve bunların, “kesin bir zafer” arayışıyla tehlikeye atılmasını istemediğini gösteriyor.

Elbette Valday Kulübü yalnızca Rusya’daki politika yapıcı fraksiyonlardan biridir ve sundukları içgörü Putin’in hesaplamalarını birebir yansıtmayabilir; üstelik bu hesaplamalar her an değişebilir. Yine de bu değerlendirme, Rusya’nın ABD ile uzlaşmaya istekli olmasını -idealde bu çatışmanın büyük stratejik sonucu olarak Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendirilmesi amacıyla- açıklıyor. Ancak Trump, Rusya’yı taviz vermeye zorlayabileceğini düşünüyor; bu ise Putin’in kaçınmaya çalıştığı kaosu tetikleme riski taşıyor.