TAKTİK NÜKLEER SİLÂH
Ayhan SÖNMEZ
Rusya Savunma Bakanlığı, geçen günlerde silâhlı kuvvetlerin taktik nükleer silâhlarla ilgili tatbikatlar düzenleyeceğini duyurmuştu. Bu duyuru Batı’da bir miktar “çalkantıya” sebep oldu ve medyadaki yorumlar zaten taktik düzeyde sınırlı nükleer saldırıların potansiyelinden ipuçları veriyordu.
Yani bu yeni bir hikâye değil; Batı medyası, Rusya’nın 2022’nin ikinci yarısında Ukrayna’nın “muzaffer” ilerleyişini ve 2023′ teki Ukrayna saldırısını durdurmak amacıyla taktik nükleer silâh kullanma ihtimalini zaten “hesapladı”. (Batı medyasında yer almayan, ancak askerî analistlerin işlediği pek çok senaryodan sadece biriydi.) Ukrayna’nın ilerleyişi taktik nükleer silâhlar kullanılmadan durduruldu ve gidişat geri dönülmez bir şekilde Kiev rejiminin aleyhine döndü.
Çokça duyurulan Batı yardımının gelmek üzere olduğu ve Batılı orduların sahaya açıkça müdahil olmasının gerçeğe yakın bir ihtimal olduğu dikkati nazara alındığında, Rusya bir ikâzda bulunmaya karar verdi.
Taktik nükleer silâh nedir? Bu soruyu profesyoneller için cevaplamak kolaydır, ancak genel kamuoyunun, konuyu olağan medya çılgınlığına kapılmadan anlayabilmeleri için daha fazla ayrıntıya ihtiyaç var.
Nükleer kıtalararası balistik füzelerin aksine, savaş alanındaki düşman birliklere karşı kullanılacak taktik nükleer silâhlar daha az güçlüdür ve 1 kiloton (bir milyon kilogram TNT’nin enerji eşdeğeri) kadar az bir güce sahiptir.
Taktik nükleer silahlar savaş alanı silâhlarıdır ve hava bombaları, taktik kısa menzilli füzeler için savaş başlıkları veya topçu mühimmatları gibi birkaç farklı platform ve atış metoduyla kullanılabilir. En önemli özelliği kompaktlıktır; yani küçük ebatta olması, bu özellikle belirlenen savaş alanlarına nakliye sırasında gizlenmelerine imkân sağlar.
Stratejik silâhlardan farklı olarak taktik silâhlar hiçbir zaman silâh kontrol anlaşmalarıyla sınırlı olmamıştır. Taktik nükleer silâhlar tüm nükleer silâha sahip devletlerin cephaneliklerinde mevcuttur, ancak sayıları nadiren açıklanır. “Klâsik” nükleer savaş başlıklarının yanı sıra “nötron” bombaları da var. Boyutları birkaç yüz kilogramdan, birkaç düzine kilogram ağırlığındaki nükleer imha mühimmatları gibi tek kişilik taşınabilir bombalara kadar değişebilir.
Rusya’nın nükleer doktrinine göre, nükleer silâhların rolü saldırganlığa karşı caydırıcıdır. Temel unsurlar arasında, Rusya’nın nükleer veya diğer kitle imha silâhlarına sahip bir düşman tarafından saldırıya uğramadıkça nükleer silâh kullanmayacağını belirttiği ilk kullanım dışı (NFU) politikası yer alıyor. Rusya’nın nükleer doktrini, çatışmalarda farklı düzeylerde nükleer kullanıma izin veriyor ve bu da bölgesel çatışmaların tırmanma riskleri konusunda endişeleri artırıyor.
Rusya’nın taktik nükleer savaş başlığı üretim kabiliyetinin teferruatını ortaya dökmek neredeyse imkânsızdır.
Eğer kullanılırsa, Kinzhal akrobasi füzesine nükleer savaş başlıkları eklenirse, hikâye farklı bir hâl alıyor; çünkü şu âna kadar Ukrayna tarafının İskender ve Kinzhal’leri yakalayabildiklerine e dair bir delil yok. Kuru propagandadan başka onu engelleyebilecek bir Avrupa veya ABD’ye ait bir sistem yok.
Savaş başlığının kompaktlığı, Kaliber ve Onyx gibi seyir füzelerinde de kullanılmasını mümkün kılıyor ancak bunların engellenmesi daha kolay. Taktik kullanım durumunda ana dağıtım sistemleri tahminen İskender ve Kinzhal olacaktır.
Özel Askerî Operasyon sırasında zaten ispat edildiği üzere İskender sistemi, taktik nükleer silâhlar için ideâl bir atış sistemidir. Bir İskender tugayı tipik olarak 12 fırlatıcıdan oluşur ve her fırlatıcıda iki füze bulunur. Bu, menzil içinde herhangi bir zamanda 24 füzelik bir salvoyu mümkün kılar. Her büyüklükteki rakibi durdurmaya yetecek bir salvo. Batılı ordu Ukrayna’ya girerse 100 bin kadar asker kolaylıkla yok edilebilir. Şu ana kadar sadece “gönüllüler” ve “danışmanlar” yer aldı ancak bundan sonra ne olacağını zaman gösterecek.
Şimdi farazî durumlardan veya Batılı analistlerin oyununu oynamaktan bahsedelim.
Senaryolardan birinde Ukrayna ordusu, Rus savunma hatlarını delerek Kırım’a doğru hızla ilerleyebilir. Pek çok Batılı analist, bu durumda Rusya’nın ilerleyen Ukraynalıları durdurmak için taktik nükleer silâhları kullanmak zorunda kalacağını, ancak böyle bir şeyin gerçekleşme ihtimalinin çok düşük olduğunu öngördü. Çokça duyurulan Ukrayna saldırısı berbat bir şekilde başarısız oldu, çok büyük kayıplar verdi ve silâhlı kuvvetlerin genel durumu içler acısı. Batılı müttefikler ATACMS füzelerinin teslimatına başladı ve F-16 geliyor. Rusya’nın zaten her F-16’nın (veya herhangi bir Batılı uçağın) potansiyel bir nükleer silâh taşıyıcısı olarak kabul edilebileceğini ve buna göre hareket edeceğini belirttiğini belirtmekte fayda var. F-16’nın teknik olarak nükleer olmayan, radyoaktif maddeyle donatılmış kirli bir bomba taşıması da ihtimal dışı değil. Bununla birlikte Ukrayna ve yurtdışındaki (çoğunlukla Romanya ve Polonya) potansiyel F-16 üsleri yoğun saldırılara maruz kalabilir. Rusya ilk önce taktik nükleer silâhlarla saldırmayacak, ancak istihbarat kirli nükleer silâhların kullanılma ihtimalinin bulunduğunu tespit edip doğrularsa saldıracak.
Her hâlükârda, tek bir saldırı bile herhangi bir üssü veya hava alanını kalıcı olarak devre dışı bırakabilir.
Birleşik Krallık sert adam rolü oynarken ve üst düzey liderlik İngilizlerin Rusya topraklarına yönelik silâh saldırısı hakkında köpürüp dururken ve Fransa Cumhurbaşkanı Fransız ordusunun Ukrayna’ya konuşlandırılmasından bahsederken, siyasî arenada oyun daha yüksek bir seviyeye gerildi; buna mukabil Rusya, hem İngilizleri hem de Fransızları, oynadıkları oyunun kendileri aleyhine dönebileceği konusunda uyardı. Her hâlükârda Rusya’nın hem Ukrayna’ya hem de sözde Batılı ortaklarına taktik nükleer silâh kullanmadan ağır darbeler indirebilecek yeterli imkânı var ancak uyarılar yapıldı ve artık top sahanın Batı tarafında. Bu oyunda Ukrayna kimsenin fikir sorduğu, yönetici rolü oynadığı taraf değildir. Ukrayna’nın rolü yalnızca Batılı müttefikler adına Rusya’ya karşı ölmek.