DOĞU-BATI (3. DÜNYA) SAVAŞI – UKRAYNA CEPHESİ / ÇİN İÇ SAVAŞININ SON EVRESİ İLE UKRAYNA’DA YAŞANANLARIN KARŞILAŞTIRMASI
NATO şu an 80 yıl önce Çin’de yaşadığı Yangtze çıkmazının bir benzerini Ukrayna’da yaşıyor.
Japonya teslim olduğunda ABD ve İngiltere’nin de kapsamlı yardımlarıyla milliyetçiler Çin’in büyük kısmında kontrolü tekrar sağlamıştı ancak Çin’in kuzeyinde Japon işgal bölgelerinde hücrelerini yayan ve kırsala hakim olan komünist gerillaların geniş alanları ele geçirmeye başlaması ile işler tersine gitmeye başlamıştı.
Sovyetler Birliğinin Mançurya üzerinden kapsamlı yardımlar yapıp nihayetinde bölgeyi komünistlere bırakması sonrasında ABD ve Çan Kay Şek meseleyi çözmenin iki şekilde olacağında karar kılmıştı. Mançurya’ya ilerlemek ve Mao’nun ana ikmal ve destek hattını ele geçirmek ardından da Mao’nun başkenti Yenan’a saldırıp ele geçirmek ve nihayetinde ikmalsiz ve moralsiz kalan komünist birliklerin dağılması ve Çan Kay Şek’in zafer ilan etmesiydi.
Mao’nun Çin’in genelindeki gücü de Çin’in kuzeyindeki şehirleri ve kırsalı kontrol etmesindeki başarı, yerel destek gücü, Sovyet yardım kapasitesi ve komünist birliklerin savaş becerisi ile dirayeti bu planlamada görmezden gelinmişti.
Aklı başında çok az batılı subay bunun intihar olduğunu söylemiş ve Sovyetler ile Mao’nun gücü hakkında söyledikleri abartılı bulunup görmezden gelinmişti.
İki seçenek önerilmişti.
Çan Kay Şek’in ana gücünü ilk etapta Mao’nun tehlikeli şekilde yayıldığı Sarı nehrin güneyine çekip belirgin bir savunma hattı tesis etmek ve esas savunma gücünü de güneyde Yangtze nehri boyunca oluşturmaktı yani Çin’i tek çatı altında Çan Kay Şek’in birleştiremeyeceği ve esas olanı Kore’de olduğu gibi batıya bağlı bir güneyin ayakta kalışının sağlanması olarak belirtilmişti ancak kimse umursamadı.
Bir benzer savunma planlamasını 10 yıl önce Japonya’ya karşı Çan Kay Şek’in Alman danışmanları önermiş ancak Çin’in kuzeyini bir çırpıda bırakmamak ve kuzeydeki düşmanın gücünü küçümsemek tüm kuzeyin ve üstüne ülkenin geri kalan kısmının önemli bir bölümünün kaybına yol açmıştı.
Çan bu sefer dinlememekte kendisini haklı görüyordu savaş deneyimine sahip çok geniş bir ordusu ve sürekli artan ABD yardımları vardı kendisine tüm Çin’den geniş bir derebeyi destek gücünün de asker ve lojistik sağlamasına da güvenerek ABD ile birlikte Mao’yu ortadan kaldırmak için harekete geçti.
En seçkin tümenler Mançurya’yı ele geçirip bu meseleye bir son vermek üzere kuzeye yollandı. Kuzeyde belirli bir derinliğe kadar ilerlediler ve ilerledikçe artan derinlemesine savunmanın dehşeti karşısında bu birlikler birer birer imha oldu ancak Mançurya’da bu kadar ilerledikten sonra kim artık geri dönebilir kim bu saatten sonra yenilgiyi kabul edebilir diye düşünüp daha çok birliği 3 tarafı sarılı ölüm tuzağına yolladılar.
Çan’ın cephe gerisinde Çin’in her tarafında yayılan komünist gerillaların saldırıları da iyiden iyiye geniş sahaları kontrol altına almaya başlamıştı.
Çan son seçkin gücünü ve toplayabildiği en işe yarar birlikleri kuzeydeki komünist birliklerin üstüne sürdü ve Mao yıpratarak geri çekilmeyi Çan’a hırsla tüm kozlarını oynatacak özgüveni sağlamayı seçti.
Ardından da Mao’nun başkenti Yenan’a saldırdılar Mao bunu önceden fark edip çoktan başkentini tahliye etmişti.
Mao bölgeden ayrılırken onlar bir şehir alacak bense onlardan bir ülke alacağım demişti. Yenan alındı ancak beklenen olmadı ne komünist grupların morali azaldı ne saldırıların şiddeti zayıfladı ne de halk desteğinde bir değişim oldu mucize saldırıların hiçbiri sonuç vermemişti aksine değerli birlikler yitip gitmiş ve giderek artan hem konvansiyonel hem de gerilla tipi saldırılar karşısında birlikler tamamen çözülmeye başlamıştı.
ABD’nin desteği yeterli gelmiyor ve üstüne ABD’nin Kore, Vietnam ve Avrupa’daki yeni savaş korkuları ilgiyi azaltıyordu.
Zorla askere alım ve fanatik milliyetçileri kullanıp birlikleri zorla çeşitli görevlere yollama çabası da sonuç vermeyip firarlar, teslim olmalar ve taraf değiştirmeler artıyordu.
Milliyetçiler kullanabilecekleri her seçkin birliği kullanmış her azimli destekçisini askere almış ve büyük paralar saçarak satın alınıp kullanılabilecek tüm derebey güçlerini kullanmıştı.
ABD önce bir zamanlar hor görülen Sarı nehre çekilme projesini denemek istedi ancak Mao çoktan nehrin güneyine inmiş ve geniş bölgeleri ele geçirmeye başlamıştı bölgeye yakın alelacele savunma tedbirleri için uğraşılsa da artık çok geçti.
Tam bu sıralarda ABD ve milliyetçiler Kore tipi bir ateşkes için harekete geçti. Mao’yu ilk kez doğrudan tanıyarak Yangtze temelli bir ateşkes süreci ve Mao’nun kuzeyi henüz ele geçirmediği ve ele geçirmesinin zor olabileceği düşüncesi ile ABD’nin koz olarak öne sürdüğü alanları ona teklif ettiler.
Maksat uzun soluklu bir dondurulmuş mücadele meydana getirip ABD’nin desteğiyle Yangtze boyunca savunma hatlarının oluşturulması milliyetçilerin burayı bir kaleye çevirmesi ve uzun vadede tekrar kuzeye çıkabilecek güce kavuşmalarının sağlanmasıydı.
Mao ise bunu kısa bir yeniden organizasyon ve ilk diplomatik tanınma süreci olarak kullanıp ateşkesten vazgeçip hızla nehri geçti ve güneye doğru inerek tüm milliyetçi direnişi yok edip kısa sürede Çin’in tamamının hakimi oldu.
Kalabalık nüfus ve sosyo-ekonomik farklı yaklaşımlar ile 10 sene daha ıssız bölgelerde milliyetçi direniş olsa da bunlar bir daha geri dönmemek üzere bastırıldı ve Çin bugün bildiğimiz yere dönüştü.
Ukrayna’daki hikayede tam olarak bu süreçle uyumlu gidiyor.
NATO’nun gerçekleri fark eden subayların, istihbaratçıların ve diğer uzmanların yorumlarını görmezden gelip Rusya’nın gücünü askerlerinin savaşa devam azmini tamamen küçümseyip yaşanan çeşitli başarılar ve kendi destekleriyle Rusya’yı can evinden vuracak karşı saldırılarla yenme kumarı ve bu kumara tüm kozlarını oynamaları bire bir aynı.
2022’de de savaş öncesinde de aklı başında olan uzmanlar esas yeni savunmanın kesin dondurulmuş mücadeleyi ve Ukrayna’nın uzun vadede yeniden silahlandırılmasını sağlayacak Dinyeper nehri ile sağlanmasını istemişti ancak görmezden gelindi.
Doğuda daha elverişli alanlarda yeni bir hat düşüncesi tıpkı Sarı nehir konusunda olduğu gibi reddedildi ve şimdi Rusya ileri atılmışken alelacele yeni savunma projeleri oluşturulması ve Dinyeper için zaman kazanılmaya çalışılması da bire bir aynı yaşanıyor.
Zorla askere alım, burada derebeyi değil de NATO paralı askerlik şirketleri ve gönüllü gruplarının kullanılması lakin savaşın dehşeti ve gidişatının ortaya çıkması ağır kayıpların bunların çoğunu ortadan kaldırması ile asker bulamama ve aşırı sağcı gruplar ile askeri istihbaratı zorla askerleri yönlendirmek için kullanmaları ve buna rağmen askerlerin firar ve teslim vakalarının artması da bir başka örnektir.
En mühimini ise genel stratejideki hatadaki benzerlikte görüyorum.
Ukrayna Rusya’nın ana destek gücünü, ikmal rotasını ve savaş azmini yıkmak için Harkov ve Zaparojya üzerinden yaptığı karşı saldırılarda yaşadı. Harkov geçen sonbahar geniş toprak kazanımlarını ve moral artışını sağlasa da güvenli Harkov metrosundan dışarı çıkan birliklere görülmemiş kayıplar yaşatmış ve Ukrayna birliklerini müşterek harp ve küçük birlik taktikleriyle ağır kayıplar sürüklenecekleri bir tuzağa sürüklemişti.
Rusya’nın morali anlık şoktan kısa süre sonra düzelmiş ve savaş hırsı aşırı derecede artmış geniş reformlara ve askeri büyümeye yol açmıştı.
Olabildiğince çok birliğin ileri sürülmesi ve Sovyet sınırına ulaşılarak bu işin bitirilmeye çalışılması da tam olarak Zaparojya’da büyük hayallerle hazırlanan ve felaketle biten hücuma benziyor sadece hatları yarmak ve Azak Denizine ulaşmak gerisi kendiliğinden gelecek diye kendilerini avutuyorlardı.
Bunun olması tüm Rus moralini dağıtır, ordu dağılır ve Rusya’da iç karışıklıklar başlar Kırım’a da Rusya içlerine de ilerlenir deniyordu ancak Rusya’nın kararlılığı ve düşmanı derinlemesine savunmada imhaya çekip seçkin güçlerini avantajlı sahalarda imha etmesiyle sonuçlandı.
Sıralaması farklı olan tek şey ise Herson’dan Rusya’nın çekilmesi, Yenan’dan Mao’nun çekilişi en son hamleydi lakin burada Harkov saldırısından tam sonraya denk geliyor.
ABD ve Çan gafil avladıklarını düşünerek Mao’nun başkentine ansızın saldırı başlatırken büyük miktarda birliği imha etmek ve esir almak hayali kurup çok değerli istihbari malzemelere de kavuşmayı hayal ediyordu.
Herson’da 40 bin Rus askeri kuşatıldı haberleri bile yapılmıştı ancak Rusya başarılı bir ricat hareketiyle bölgedeki 15 bin civarındaki personeli ve çok daha fazla sivili ateş altında Dinyeper’in sol yakasına çekmeyi başarmıştı.
10 tane araç ve geride kalan 3 5 asker dışında hiçbir şey ele geçirilemedi.
Savaşın ilk büyük Rus zaferi olarak Herson’un değeri yüksekti ve Ukrayna’nın batısına geçişte kritik bir öneme sahipti bunun moral kaybının Rusya’yı mahvedeceği düşünülse de daha radikal daha hırslı daha temkinli daha ince düşünülüp icra edilen bir savaş haline yol açtı.
Herson’u ele geçirip alelacele nehri geçme denemeleri ve ağır kayıplar ile Yenan dağlarında Mao’yu kovalamaya çalışma ve ağır kayıplar bile aynı.
Her olay oldu ancak sonuç beklenenin tam tersi oldu hep uzun vadede kritik olan seçkin birliklerin ve değerli kaynakların imhası rakibin ise daha hiddetli ve kudretli bir güç olarak belirmesiyle sonuçlandı.
Mao’yu umursamayan ABD ve Çan önce ateşkes söylemleri yapmaya başladı ardından toprak kayıpları ile ara yolu sağlayıp uzun vadede toparlanıp tekrar savaşabilecek güce kavuşmanın hesaplarını yaptı.
Aynısı Ukrayna’da öne sürülecek kozların tükenmesi, personel ve kaynak kıtlığıyla durumun giderek kötüleşmesiyle belirdi.
Sarı nehirdeki alelacele savunma tedbirleri misali Ukrayna doğusunda ve kuzeyinde çeşitli noktalarda alelacele tahkimatlar kurulmaya daha fazla kişi askere alınmaya ve Rusya buralarda durdurulamasa bile Yangtze nehrinde olduğu gibi Dinyeper üzerinde de kesin bir savunma ve ateşkes hattı tesis edip ülkenin bölünmesini sağlamak için çalışıyorlar.
Nasıl ki bu meseleyi Mao rüştünü ispatlamak ve kısa süreli yeniden organizasyon ve kapsamlı yıkım harekatı için kullanıp milliyetçileri kesin olarak herhangi bir batı destekli direniş çabası olamayacak şekilde yerle yeksan ettiyse Rusya da benzer bir sürecin içerisinde bulunuyor.
Mao’nun nihai hedefi ülkeyi ele geçirdiğinde kendisi için gerilla savaşı verip batı desteğiyle ülkeyi birbirine katabilecek derebeyi ve milliyetçi kalıntılarının kalmamasıydı.
Kuzeyde Mao 3 yıldan uzun süre şiddetli bir yıpratma savaşı verip düşmanlarının kaynaklarını, onun için ölebilecek tüm personelini ortadan kaldırıp, paniğe düşen rakibinin tehlikeli ve belirsiz seferberlik ve baskıcı askeri idare ve sosyal yaklaşımlarını kullanarak onları destekleyebilecek tüm kesimleri de onlardan uzaklaştırma taktiğini uygulamış ve uzun vadede asla merkezi güçlü bir otorite olamaz sürekli karmaşa olur diye bilinen güvenli bir Çin oluşturmayı başarmıştı.
Kuzeyde cepheler öyle istikrarlı gibi görünüyordu ki uzun vadede bu savaş daha 10 yıl sürer ve en fazla ülke bölünerek biter diye tahmin ediliyordu lakin Mao düşmanının insan gücüne ve toplumsal destek tabakasına karşı öyle bir yıpratma savaşı yürüttü ki bu mümkün olmadı.
Şimdi Rusya da 2 yıldır neredeyse ilerlemiyor hatta gerilediği oldu her şey büyük bir denge içerisinde ve sonsuza kadar böyle gidecekmiş gibi Rusya bu hızla 10 yılda anca ilerler ilerlese de sonunda ülke ikiye bölünür mesele sonlanır sanılıyor lakin herkes yanılıyor.
Mao nasıl herkesi yanılttı ve şaşkınlığa düşürdüyse Rusya da aynısını yapıyor.
Düşmanının seçkin birliklerini yok etti ve kalıntılarını da yok ediyor, düşmanının seferberlik kapasitesini mahvetti ve paniğe düşen düşmanı savaşa devam etmek için her yolu deneyip kendi destek tabanını dahi büyük bir savaş yorgunluğu ve ıstıraba sürükledi. Üstüne de burada öyle Çin gibi devasa bir nüfus bile yok 44 milyondan geriye 16 18 milyon kişi kaldı ve herkesin eline silah verip cepheye yollamanın sadece günü kurtarmaktan uzun vadede ise her şeyi kaybetmekten başka bir şey olmadığını biliyor.
ABD 80 yıl sonra kendini yeni bir Yangtze çıkmazında buldu.
Bu sefer ki çıkmaz ise Dinyeper çıkmazı zamanında önemsenmeyen savunma tedbirleri ve rakibin küçümsenmesi dağdan aşağıya bırakılan bir kar topu gibi çığa dönüştü.
Mao’nun Çin’de tetiklediği gibi Petruşev ve Shoigu’nun başını çektiği neo Stalinist Sovyet yanlısı Yeni Stavka ile Rusya’da da tarihi bir dönüşüm süreci ve yeni çok kutuplu dünyaya hazırlık süreci meydana geliyor.
Kuzeyde fırtına bulutları göğü kaplıyor ve bu kar fırtınası er yada geç her şeyin üstüne bembeyaz yeni bir örtü serecek ve karlar eridiğinde daha önce hiç olmadığı kadar çok çiçek kuzeydeki bereketli topraklarda tekrar anavatana katılan bu toprakları güzelleştirecek.
Telegram – Enformasyon