PARAYI BASTIRMADAN, BEYAZ SARAY’A GİRİŞ YOK!..

Yalçın Doğan

24 Eylül 2025

Trump bize Boeing uçakları satmak, F – 35 satmak, savunma sanayi ile ilgili mühimmat satmak gibi, bir tarife uygulamaya hazırlanıyor

Viski…

Tipik Amerikan içkisi.

Viski ile bizim maceramızın son yıllardaki dönüm noktası 2009.

O tarihte kadar viskinin ithalattaki vergisi çok yüksek, bizdeki piyasa payı epey düşük. Ayrıca, viski bizde belli bir kesimin içkisi.

2009’da Amerikan şirketleri viskinin Türkiye’deki pazar payını arttırmak amacıyla Ankara’da devlet kapılarını sık sık ziyaret ediyor.

O ziyaretler semeresini veriyor, ithal içki ile yerli içkilerden alınan ÖTV eşitleniyor.

Eşitlenince…

İthal içkilerin ve bu arada viskinin iç pazardaki payı yüzde 11’den yüzde 84’e fırlıyor.

Amerikan viski üreticilerinin yıllık kazancı 2,5 milyar dolara çıkıyor.  

Bu olayın siyasi perde arkasını ve ekonomik analizini vergi uzmanı Ozan Bingöl’ün ilgili kitabında okumak mümkün.

“İçmesi haram, vergisi helal”

Durup dururken neden viski?..

Pek durup dururken değil.

Yarın Beyaz Saray’da ABD Başkanı Trump ile bir görüşme yapacak olan Tayyip Erdoğan o ziyaret öncesinde…

Amerika’dan ithal edilen çeşitli ürünlerde vergi indirimi uyguluyor.

Zamanlama müthiş!..

Amerika’ya ayak bastığı saatlerde Trump’a çektiği bu kıyak Resmî Gazete’de yayınlanıyor.

İthalatında vergi indirimine gidilen ürünler arasında, alkollü içkiler de var, vazgeçilen vergi oranı yüzde 70.

İçerde “içki haram” diyerek, alkollü içkilere ikide bir ÖTV zammı yapan AKP iktidarı, konu Amerikan içkileri olunca vergiden vazgeçiyor, içkilerini ucuzlatıyor.

Ozan Bingöl’ün esprisi:

“İçmesi haram, vergisi helal!..”

Otomobiller

Erdoğan’ın Trump’a çektiği ikinci büyük kıyak otomobillerle ilgili.

Amerika’dan ithal edilen otomobillerde yüzde 60 vergi indirimine gidiliyor, o arabalar ucuzluyor.

Devamı var.

Erdoğan Trump’a çektiği kıyağı bir başka otomobil kararıyla destekliyor.

Avrupa Birliği ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunun ülkelerin dışındaki ülkelerden yapılacak araba ithalatına yüzde 25 ile yüzde 30 arasında değişen ek vergi getiriliyor.

Artık…

Amerika arabaları daha ucuz, diğerleri daha pahalı.

Oksijen Gazetesi’nde araba uzmanı Emre Özpeynirci’nin analizine göre:

“Bu karardan en çok Japon ve Tayland’dan getirilen Honda ve Toyota, Güney Afrika’da üretilen Volkswagen Polo ile Meksika’da üretilen Audi Q5’in etkilenmesi bekleniyor”.

“Trump corporation”

Ülkeyi keyfi biçimde yönetenler için bizdeki deyim şu:

“Sanki babasının çiftliği!..”

Amerikalılar keyfi yönetimde “çiftlik” yerine “şirket” deyimini kullanıyor. Trump’la birlikte Amerika:

“Trump Corporation”, Trump Şirketi!..

“Amerika’yı daha büyük yapacağım” sloganıyla iş başına geçen Trump’a göre “daha büyük” demek, bir şirketteki gibi, “daha kazançlı” olmak anlamına geliyor.

Göreve başlar başlamaz pek çok ülkeye ithalatta yüksek vergiler getirmek bunun ilk adımı. Daha sonra geri adım attıysa da bir süreliğine dünya ticaretini altüst etmeyi beceriyor.

Körfez ülkeleri

Ülkeyi şirket gibi yönetmek elbette siyasetten geçiyor.

Örneğin, geçen mayıs ayında Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne yaptığı siyasi ziyaretler ekonomide de meyvesini veriyor. Yok savunma anlaşması, yok Amerika’ya doğrudan yatırım derken…

O ülkelerden Amerika’ya önümüzdeki on yılda iki trilyon dolara yakın para akışı sağlıyor.

Japonya ve Filipinler

Kendisini gittiğinde, oradan para kopartıyor!..

Buna karşılık…

Beyaz Saray’da kabulün fiyatı var.

İki örnek dikkat çekici.

Biri Japonya.

Japon Başbakanının Beyaz Saray’da Trump’ı ziyareti Japonya’ya 500 milyar dolara patlıyor, Japonya Amerika’ya 500 milyar dolarlık yatırım sözü veriyor.

Diğeri Filipinler.

Filipinler Devlet Başkanının Beyaz Saray ziyaretinin Filipinler’e maliyeti 57 milyar dolar, o miktarda yatırım.

Bize farklı tarife

Tayyip Erdoğan’ın Beyaz Saray’da kabulüne gelince…

Bizim etimiz ne, budumuz ne!.. Halk sefalet içinde, para bastıracak halimiz mi var?..

Biz durumu oradan ithal edilen bazı ürünlerde vergi indirimiyle idare etmeye çalışıyoruz.

Ancak, bu Trump’ı tatmin etmiyor.

Trump bize Boeing uçakları satmak, F – 35 satmak, savunma sanayi ile ilgili mühimmat satmak gibi, bir tarife uygulamaya hazırlanıyor.

Görüşme sonraki gün.

Reçete aynı.

Beyaz Saray’a giriş ücrete tabidir!..

Kaynak: T24