RUSYA’DAN 25 BİN TON BUĞDAY TAŞIYAN İNSANİ YARDIM GEMİSİ SOMALİ’YE ULAŞTI

Rusya’nın yoksul Afrika ülkelerine 200 bin ton tahıl gönderme vaadi kapsamında 25 bin ton insani buğdayı taşıyan ilk gemi Somali’ye ulaştı.

Somali ulusal haber ajansı SONNA’nın haberine göre, Rusya’dan yola çıkan 25 bin ton insani buğdayı taşıyan gemi perşembe günü Somali’nin başkenti Mogadişu’ya ulaştı. Haberde, “Somali, ülkedeki sel sorununun sonuçlarının ortadan kaldırılması için çok ihtiyaç duyduğu 25 bin tonluk (buğday) yardımı Rusya’dan aldı. Perşembe günü Mogadişu’ya ulaşan yardım, Somali Afet Yönetim Ajansı’na (SoDMA) teslim edildi” ifadelerine yer verildi.

Somali hükümetinin Rusya tarafından sağlanan insani yardımı memnuniyetle karşıladığı ve şükranlarını sunduğu vurgulandı. Bu kargonun Afrika’ya vaat edilen yardımın ilk dilimi olması beklenirken, Somali yetkilileri sel felaketinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için Rusya’dan insani yardım şeklinde ek destek almayı umuyor.

Daha önce, SoDMA Komiseri Mohamud Moalim Abdullah, Somali’de devam eden sel nedeniyle yaklaşık 100 kişinin hayatını kaybettiğini, felaketin ülkede iki milyondan fazla insanı etkilediğini bildirmişti.

Tahıl Anlaşmasının Tarihçesi

Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması, Rusya, Ukrayna, Türkiye ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan anlaşmadır.

Anlaşma, Rusya’nın gıda ihracatına yönelik Batı kısıtlamalarının kaldırılması koşuluyla, Ukrayna limanlarından tarım ürünlerinin Karadeniz üzerinden ihracatı için güvenli bir koridor oluşturulmasını öngörüyordu. Türkiye ve BM temsilcileri, tahıl gemilerinde silah ve mühimmat taşınmamasını sağlama yükümlülüğünü üstlendi.

Anlaşmanın süresi, otomatik uzatma olasılığıyla birlikte 120 gün (22 Temmuz’dan 19 Kasım 2022’ye kadar) olarak belirlendi. Kasım ayında anlaşma 120 gün daha uzatıldı. Daha sonra 60’ar gün olarak iki kez daha uzatıldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, uzatma süresinin kısaltılmasını, anlaşmanın Rusya ihracatına ilişkin ikinci kısmının uygulanmaması ile açıklamıştı.

24 Ağustos 2022’de Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, BM Güvenlik Konseyi toplantısında, gıda anlaşması kapsamında Ukrayna’dan ayrılan 34 gıda gemisinden yalnızca birinin Afrika’ya gittiğini, bunun BM’nin tahıl ihtiyacı olan ülkelerdeki açlıkla mücadele için başlangıçta belirttiği hedeflere uymadığını dile getirmişti.

20 Mart 2023’te düzenlenen Uluslararası ‘Çok Kutuplu Dünyada Rusya-Afrika’ Parlamento Konferansı’nda Vladimir Putin, Karadeniz Tahıl Anlaşmasının yeniden uzatılması konusunda mutabakat olmaması halinde Rusya’nın en fakir Afrika ülkelerine ücretsiz tahıl göndereceğini söylemişti.

17 Temmuz 2023’te Rusya Dışişleri Bakanlığı, tahıl anlaşması çerçevesindeki yüklerin yüzde 70’inin AB dahil olmak üzere yüksek ve üst orta gelir düzeyine sahip ülkelere gönderildiğini, Etiyopya, Yemen, Afganistan, Sudan ve Somali gibi en fakir ülkelere düşen payın yüzde 3’ten az olduğunu açıklamıştı.

17 Temmuz 2023’te Rusya, Ukrayna tarafına tahıl anlaşmasının uzatılmasına karşı olduğunu resmi olarak bildirdi. Anlaşmanın geçerliliği 18 Temmuz 2023’te sona erdi.

27 Temmuz 2023’te Rusya’nın St. Petersburg kentinde düzenlenen Rusya-Afrika Ekonomik ve İnsani Forumu’nda Vladimir Putin, birkaç ay içinde Rusya’nın Afrika’nın en fakir ülkelerine 25-50 bin ton tahılı ücretsiz olarak göndereceğini söylemişti.

17 Kasım 2023’te Rusya Tarım Bakanı Dmitriy Patruşev, Uluslararası Rusya Sergi ve Forumu’nda Rusya’nın 2023 yılı sonuna kadar Afrika’ya 200 bin tona kadar Rus buğdayını ücretsiz tedarik edeceğini duyurmuştu.

30 Kasım 2023’te Rusya’dan yola çıkan 25 bin ton buğdayı taşıyan gemi Somali’nin başkenti Mogadişu’ya ulaştı.

Sırp uzman Bušatlija: Batı, müttefiklerini tehdit ederken Rusya muhtaçlara yardım gönderiyor

Rusya’nın Afrika’ya sağladığı tahıl şeklindeki insani yardımdan para kazanmayacağını, ama siyasi fayda elde edeceğini belirten Sırp uzman Bušatlija, Batı, müttefiklerine bile şantaj yaparken Rusya’nın muhtaçlara dostça davrandığını kaydetti.

Kalkınma ve yatırım konularında önde gelen Sırp uzmanlardan biri olan Mahmut Bušatlija, Sputnik’e açıklamasında, Rusya’nın yoksul Afrika ülkelerine 200 bin ton tahıl gönderme vaadi kapsamında 25 bin ton buğday taşıyan ilk geminin Somali’ye ulaştığı haberini şu sözlerle değerlendirdi:

“Bu kampanyanın devam edeceğine inanıyorum. Bunun ne ölçüde olacağını söylemek zor, çünkü Rusya’da bu yılki tarım üretiminin sonuçlarına bağlı olacak. Bolluk olursa Rusya’nın açlık çeken ülkelere yardım etme şansı daha büyük olur. Ekonomik faydaya gelince Rusya bundan hiçbir kazanç sağlamayacak ve muhtemelen bu sevkiyatın maliyetini de karşılamak isteyecek. Ancak bu çok iyi bir siyasi adım, çünkü kolektif Batı’nın en yakın müttefiklerine bile şantaj yaptığı bir durumda, Rusya ve Çin, yardıma en çok ihtiyaç duyan ülkelere karşı çok açık ve dostane davranıyor.”

Bu tür adımların iyi bir izlenim bıraktığını söyleyen Bušatlija, “Öncelikle gıda ve ayrıca enerji kaynaklarına ihtiyaç duyan ülkelere yardım sağlamaya yönelik eylemlerin devam edeceğine inanıyorum” diye kaydetti.

Malili uzman: Rusya sözünü tutuyor

Malili analiz uzmanı, Ulusal Girişim ve Düşünce Birliği üyesi Assane Magatte Seye de bu konuyla ilgili şu yorumda bulundu:

“Rusya sözünü tutuyor. Kargonun Somali’ye gelmiş olması, bu sözün kağıt üzerinde kalmadığı, somut eylemlerle desteklendiğini gösteriyor. Rus tahıla ihtiyaç vardı. Çünkü bu ülke sel yaşadı. Kargo, Somali’nin afet yönetim ajansına teslim edildi.”

“Rusya’yla, 1960’lı yıllardan gelen, eski ilişkilere sahibiz. Bu ilişkilerin en büyük özelliği, hep istikrarlı olmaları. Aynısı askeri alan için de geçerli. Eski dostlar bugün de bizimle omuz omuza, gelecekte de dost olarak kalacaklar.”

‘Afrika ülkelerinin ABD’yi dinleyecek hali yok’

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’deki Jawaharlal Nehru Üniversitesi’nin Rusya ve Orta Asya Çalışmaları Merkezi’nin emekli profesörü Dr. Anuradha Chenoy, Somali’ye tahıl yardımıyla ilgili şunu söyledi:

“Rusya, Batı ülkelerinin Batı’daki limanlarda Rus gemilerine uyguladığı engellemeye rağmen, Afrika’nın en muhtaç ülkelerine tahıl sevkiyatının devam edeceği sözünü vermişti. Bu söz doğrultusunda Rusya, Afrika ülkelerine ücretsiz sevkiyat başlattı ve bu sevkiyatların ilki Somali’ye ulaştı. Afrika ülkeleri için verilen yeni mücadelede en önemli hususun, soğuk savaş jeopolitiğinin aksine maddi destek olduğu ortada. Daha önce ABD’li yetkililer, Afrika ülkelerini Rusya’yla ilişki kurmamaları konusunda uyarmıştı. Belli ki bu ülkelerin ABD’yi dinleyecek hali yok. Onlar, Rusya’yı zaman içinde sınanmış bir ortak olarak görüyorlar. Bu jest de bu eğilimin devam edeceğini gösteriyor.”

‘Rusya Küresel Güney’in lideri’

Hindistan-Çin Ekonomik ve Kültür Konseyi Genel Sekreteri Mohammed Saqib, Sputnik’e açıklamasında, “Rusya üzerine sorumluluk alıyor. Rusya bir şekilde her zaman Küresel Güney’in lideri olarak ortaya çıkıyor ve bölgedeki kalkınmakta olan ülkelere bağlılığını gösteriyor. Bu yüzden bu adım önemli, çünkü son zamanlarda Batı’ya bakarsanız, özellikle de ABD dikkatini tamamen savaşlara ve müttefiklerine vermiş durumda. Kalkınmakta olan ülkeler veya yoksul insanlar umurlarında değil. Ama şimdi yeni bir dünya düzeninin eşiğindeyiz. Her şey değişiyor. Bence, yapılması gereken şeylerin başında Rusya yer alıyor. İşte Rusya bu yüzden inisiyatif alıyor” yorumunda bulundu.