AVDİİVKA, UKRAYNA’NIN STALİNGRAD’I OLMAZ!
Ayhan SÖNMEZ
Her iki taraf pozisyonlarına sıkışmış gözüküyor ve her iki tarafın savunma hatları olduğu gibi duruyor.
Bu, cephelerdeki durumu tam olarak yansıtıyor, çünkü hem Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri’nin hem de Rus Silâhlı Kuvvetleri’nin zaman zaman şu veya bu yönde saldırı eylemleri duyurmasına rağmen, ön cephe bir bütün olarak sabit kalıyor, ilerleme olursa, günde yüz veya iki yüz metreyi geçmiyor. Küçük köy ve kasabalarda birkaç ay sürebilen kanlı çatışmalar yaşanıyor.
Şu anda en aktif askerî operasyonlar, Rus birliklerinin sınırlı saldırı eylemleri gerçekleştirmeye çalıştığı Avdiivka yönünde devam ediyor, ancak Rus Silâhlı Kuvvetleri’nin geçtiğimiz aydaki bazı ilerlemelerine rağmen (saldırı eylemleri 10 Ekim’de başladı), Avdiivka henüz düşmedi. Şehri kuşatmak mümkün oldu ama ilerleme çok zor ve son derece yavaş. Avdiivka Ukrayna için önemli çünkü burası düşerse savaşmanın maddî bir amacı kalmayacak.
Bölge’deki vaziyete dair incelemeye Avdiivka yakınlarında ne olup bittiğini analiz ederek başlayacağız; ayrıca cephenin diğer en aktif sektörlerindeki vaziyeti de dikkate alacağız.
Avdiivka’nın kuzeyinde, asıl çatışma Krasnogorovka ile Petrovsky (Stepov) arasında ve ayrıca Rus Silâhlı Kuvvetleri’nin Avdiivka kok fabrikasına doğru ilerlemeye çalıştığı atık yığınının biraz batısında yaşanıyor.
Ekim ortası ve sonundaki birkaç başarısız saldırının ardından Rus birlikleri, Petrovsky’nin (Stepovoy) doğu ve kuzeydoğusundaki demiryolu yakınında bir yer edinmeyi başardı. Şimdi demiryolu raylarında çatışmalar devam ediyor.
13 Kasım’da, Rus Silâhlı Kuvvetlerinin Petrovsky’nin doğu eteklerine girdiğine dair bilgiler ortaya çıktı (Rus askerî görevlileri bunu bildirdi ve Ukrayna tarafından ilgili videolar yayınlandı), ancak orada bir mevzi edinmeyi başaramadılar. Görünüşe göre köyün doğu etekleri şu ânda gri bölge, yani hangi tarafa ait olduğu belirsiz.
Biraz daha güneyde, 24 Ekim’de ele geçirildiği bildirilen Avdiivka kok fabrikası yakınındaki atık yığını bölgesinde çatışmalar devam ediyor. Burada Rus birlikleri güneydoğuya doğru ilerleyerek su arıtma tesisini işgâl etmeyi başardı; asıl savaşlar şu anda tesis ile atık yığını arasındaki demiryolu yakınındaki orman kuşaklarında yaşanıyor.
Ukraynalı kaynaklar, Rus Silâhlı Kuvvetleri’nin demiryolu boyunca kısmî başarı elde ettiğini ve Yagodka’nın yazlık köyü yönünde saldırılara devam ettiğini belirtiyor.
Avdiivka’nın güneyindeki sanayi bölgesinde de aktif çatışmalar devam ediyor. 16 Kasım’da RF Silâhlı Kuvvetleri sanayi bölgesinin yaklaşık %50’sini kontrol ediyordu, ancak son bilgilere göre 17 Kasım akşamı Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri sanayi bölgesini terk etti. Yasinovatsky Lane boyunca uzanan sanayi bölgesinin bir kısmı ve Vinogradniki’ de zıraî bir tesis kontrol altına alındı. Aynı zamanda bazı binâlar hâlâ “gri bölgede” kalıyor ve düşman henüz, RF Silâhlı Kuvvetleri’nin orada yer edinmesine izin vermiyor.
Avdiivka’nın güneybatısındaki Rus Silâhlı Kuvvetleri, Vodyanoye yönünden Severnoye köyüne hücûm etmeye çalışıyor ancak şu âna kadar bu yönde başarı elde edemedi.
Genel olarak Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri için Avdiivka yakınlarındaki durum kötüleşiyor, ancak Orlovka köyünden geçen yollar hâlâ takviye ve mühimmat transferini mümkün kıldığından şehrin operasyonel ortamından bahsetmeye gerek yok.
Sahadan gelen raporlara göre, Bakhmut/Artemovsk bölgesinde Rus birlikleri şehrin kuzeybatısındaki inisiyatifini sürdürüyor; Rus Silâhlı Kuvvetleri, Berkhovskoe rezervuarının güneyinde yeni mevziler aldıktan sonra Bogdanovka bölgesinde çatışmalar yaşanıyor.
Böylece Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri’nin bu yöndeki ilkbahar-yaz taarruzundaki başarıları tamamen etkisiz hale getirildi. Taarruz aşamasına tekrar geçmek mümkün gözükmüyor. Avdiivka’nın bir “Ukrayna Stalingradı” olma ihtimali çok zayıf.
Kentin güneyinde Kleshcheevka bölgesinde çatışmalar yaşanıyor. Kleshcheevka’nın batısındaki kilit yükseklik hâlâ Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri’nin kontrolü altında. Aynı zamanda Ukrayna kaynaklarına göre 18 Kasım’da Rus Silâhlı Kuvvetleri, Kleshcheevka’nın kuzeyindeki Kleshcheevka tren istasyonunun kontrolünü ele geçirdi.
Kupyansk istikametinde Rus subayları ile Ukraynalı gönüllüler ve gazetecilerin raporlarına göre cephe hattında herhangi bir değişiklik yok.
Zaporijya yönünde, son birkaç haftadır Ukrayna birlikleri Rabotino’dan Novoprokopivka ve Verbovoy istikametine saldırmaya devam ediyor. Cephe hattında önemli bir değişiklik yok; Rus Silâhlı Kuvvetleri bu saldırıları başarıyla püskürtüyor.
Herson yönünde Rus birlikleri için daha zor bir durum gelişti. Orada, Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri Aleshek ve Peschanivka bölgesinde bir köprübaşı tutmaya devam ediyor ve henüz onları oradan çıkarmayı başaramadı.
Buna ek olarak, Ukrayna birlikleri sol yakadaki Krynki’de başka bir köprübaşı tutuyor. Şu ânda orada Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri askerlerinin yaklaşık iki bölüğünün yanı sıra Kazak Kampları bölgesindeki Dinyeper taşkın yatağında da bulunuyor. Sadece güç biriktirmeye ve yıpranmış birimleri yenilemeye çalışmıyorlar, aynı zamanda köprübaşını da genişletmeye çalışıyorlar.
Krynki’deki Ukrayna birlikleri, öncelikle aldıkları güçlü topçu desteği nedeniyle ortadan kaldırılamaz, bu nedenle Rusya için ön cephedeki muharebelerin ağırlıklı olarak taktik düzeyde gerçekleştiğini ve operasyonel-stratejik bir öneme sahip olmadığını belirtmek gerekir.
Rus Silâhlı Kuvvetleri, Avdiivka yakınlarında operasyonel çıkmaz içindedir, bu sebeble saldırı eylemleri zordur ve manevraları klâsik bir saldırıya değil, düşmanı pozisyonlarında yavaşça sıkıştırma teşebbüsüne benzemektedir. Bunu, her sokak ve her ev için savaşların verildiği Bakhmut/Artemovsk savaşında zaten gördük. Sıkıştırma taktiklerinin amacı, Ukrayna Silâhlı Kuvvetleri için Avdiivka’yı tutmanın maliyetini artırmak ve böylece onları sonuçta bu bölgeden çekilmeye zorlamak.
Bu taktiğin başarıya yol açıp açmayacağını söylemek zor; ancak şu ânda düşmanın Avdiivka’yı savunmasının giderek zorlaştığını söyleyebiliriz.